{"id":3351,"date":"2020-04-26T22:54:00","date_gmt":"2020-04-26T20:54:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nyje.al\/?p=3351"},"modified":"2022-09-18T20:35:45","modified_gmt":"2022-09-18T18:35:45","slug":"shtepia-qe-fotografon-orestia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nyje.al\/sq\/shtepia-qe-fotografon-orestia\/","title":{"rendered":"Sht\u00ebpia q\u00eb fotografon Orestia"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/nyje.al\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/20190908_151157_OK-768x512.jpg\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" srcset=\"http:\/\/nyje.al\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/20190908_151157_OK-768x512.jpg 768w, http:\/\/nyje.al\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/20190908_151157_OK-768x512-300x200.jpg 300w\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"512\" \/><\/p>\n<p><strong>nyje.al |27.04.2020\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><a style=\"color: #800000;\" href=\"http:\/\/orestiakapidani.com\/\">Orestia Kapidani<\/a> \u00ebsht\u00eb fotografe e diplomuar n\u00eb Akademin\u00eb e Arteve n\u00eb Tiran\u00eb p\u00ebr Grafik\u00eb, dhe e specializuar n\u00eb Fotografi dhe Imazh Dixhital n\u00eb Universitetin e Artit dhe Dizajnit Halle, ku ka ndjekur edhe studimet master. Krijimtaria e saj rrok kryesisht dy troje gjeografike: Halle dhe Tiran\u00eb. Fotografit\u00eb e saj lidhen ngusht\u00eb me njer\u00ebzit e periferive. N\u00eb vitin 2019, b\u00ebhet pjes\u00eb e ekspozit\u00ebs \u201eShtat\u00eb fotograf\u00eb shqiptar\u00eb. Nj\u00eb rezidenc\u00eb\u201c n\u00eb Muzeun Komb\u00ebtar t\u00eb fotografis\u00eb \u201eMarubi\u201c n\u00eb bashk\u00ebpunim me ArtHouse n\u00eb Shkod\u00ebr. N\u00eb k\u00ebt\u00eb ekspozit\u00eb, ajo shp\u00ebrfaq p\u00ebr publikun jet\u00ebn e nj\u00eb lagjeje periferike ku jetojn\u00eb pakicat rome dhe egjiptiane, brenda qytetit t\u00eb Shkodr\u00ebs pas nj\u00eb gardhi i cili i ndan ata nga qytetar\u00ebt e tjer\u00eb. Lentja nomade e Orestias ia del ta kap\u00ebrcej\u00eb gardhin tashm\u00eb sedentar t\u00eb dallimeve t\u00eb ashpra shoq\u00ebrore n\u00eb qytetin e saj t\u00eb vendlindjes.<\/p>\n<p>N\u00eb vazhd\u00ebn e nj\u00eb serie shkrimesh mbi gjendjen e p\u00ebrkeq\u00ebsuar aktuale t\u00eb pakicave rome dhe egjiptiane iu drejtuam fotografes Kapidani p\u00ebr nj\u00eb intervist\u00eb mbi pun\u00ebn e saj t\u00eb fundit lidhur me k\u00ebto pakica dhe mbi m\u00ebnyr\u00ebn sesi fotografohen ato nga institucionet shtet\u00ebrore. N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur rom\u00ebt dhe egjiptian\u00ebt jan\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb fotografive t\u00eb shtetit \u201ebamir\u00ebs\u201c, <em>nyje<\/em>.<em>al<\/em> e konsideron t\u00eb domosdoshme shtjellimin e k\u00ebsaj \u201ebamir\u00ebsie\u201c p\u00ebrmes fotografive. Kjo intervist\u00eb vjen si domosdoshm\u00ebri p\u00ebr t\u00eb kuptuar m\u00ebnyr\u00ebn sesi shpaloset shteti aktual dhe p\u00ebr nj\u00eb qasje alternative sesi kamera mund t\u2019i afrohet komuniteteve n\u00eb skajet e shoq\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p><em>Fillimisht, si ka qen\u00eb raporti juaj me k\u00ebt\u00eb komunitet dhe \u00e7far\u00eb ju shtyu t\u00eb fotografonit pik\u00ebrisht at\u00eb lagje n\u00eb Shkod\u00ebr, pjes\u00eb e ekspozit\u00ebs suaj t\u00eb fundit te Muzeu Komb\u00ebtar i Fotografis\u00eb &#8220;Marubi&#8221;?<\/em><\/p>\n<p>Hera-her\u00ebs mendojm\u00eb mbi identitetin, at\u00eb personal, familjar apo shoq\u00ebror. K\u00ebto pyetje b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb domosdoshme kur jemi t\u00eb \u00e7rr\u00ebnjosur, kur vendimet q\u00eb marrim na shtyjn\u00eb jasht\u00eb kufijve t\u00eb asaj q\u00eb njohim, p\u00ebrtej t\u00eb zakonshmes. Duke na \u00e7uar k\u00ebshtu n\u00eb hap\u00ebsira t\u00eb huaja, gjuh\u00eb dhe doke t\u00eb tjera, p\u00ebr t\u2019i b\u00ebr\u00eb ato m\u00eb von\u00eb p\u00ebrs\u00ebri t\u00eb zakonshme, t\u00eb p\u00ebrditshme, disi tonat. Jetesa shum\u00eb vite jasht\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb e b\u00ebnte tek un\u00eb p\u00ebrher\u00eb e m\u00eb t\u00eb fort\u00eb nevoj\u00ebn p\u00ebr ta kuptuar k\u00ebt\u00eb mekaniz\u00ebm. Kur kthehesha n\u00eb vendin tim, e v\u00ebzhgoja me k\u00ebrsh\u00ebrin\u00eb e nj\u00eb f\u00ebmije q\u00eb sheh p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb xix\u00ebllonj\u00ebn dhe e ndjek at\u00eb nga pas. Me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn \u00e7ilt\u00ebrsi nis\u00ebn k\u00ebrkimet e mia fotografike n\u00eb t\u00eb gjitha projektet e realizuara nd\u00ebr vite n\u00eb tok\u00ebn m\u00ebm\u00eb.<\/p>\n<p>Qasjen e par\u00eb me komunitetin e pata n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri, n\u00eb fund t\u00eb viteve \u201880 n\u00eb Shkod\u00ebr. Qyteti ishte m\u00eb i shk\u00ebputur sesa sot nga periferia dhe sidomos nga zona e cila me nj\u00eb lloj p\u00ebr\u00e7mimi quhej \u201eLagjia e magjypve\u201c. F\u00ebmij\u00ebve t\u00eb pjes\u00ebs tjet\u00ebr t\u00eb qytetit i k\u00ebrkohej t\u00eb mos shkonin n\u00eb at\u00eb zon\u00eb dhe t\u00eb b\u00ebnin kujdes po t\u00eb gjindeshin aty pran\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebto p\u00ebrjetime f\u00ebmij\u00ebrie nuk m\u00eb largoheshin nga kujtesa, nd\u00ebrsa p\u00ebrziheshin me p\u00ebrvoj\u00ebn e t\u00eb q\u00ebnit vet\u00eb tashm\u00eb nj\u00eb e huaj, \u201enj\u00eb ndryshe\u201c. P\u00ebrher\u00eb e m\u00eb shum\u00eb kisha d\u00ebshir\u00eb t\u2019i afrohesha: sikur doja t\u2019i thoja q\u00eb edhe un\u00eb mund t\u00eb isha nj\u00ebra prej tyre, ai personi q\u00eb mbart me vete kultur\u00ebn, zakonet, gjuh\u00ebn dhe ritualet e veta, n\u00eb nj\u00eb vend q\u00eb i ka ato krejt ndryshe.<\/p>\n<p>Fotografia ime \u00ebsht\u00eb e lidhur ngusht\u00eb me grupe popullsie q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb periferit\u00eb e vendit. P\u00ebrmes kameras fotografike k\u00ebrkoj gjithmon\u00eb njeriun, at\u00eb t\u00eb pandikuarin nga qyteti me kthetrat e tij gllab\u00ebruese dhe emocionalisht cfilit\u00ebs. P\u00ebr k\u00ebto arsye para 16 viteve nisa t\u00eb fotografoja n\u00ebp\u00ebr mal\u00ebsit\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, aty, ku sipas shprehjes p\u00ebrbuz\u00ebse t\u00eb \u201eqytetar\u00ebve\u201c, jetonin t\u00eb ashtuquajturit \u201emalok\u201c.<\/p>\n<p>Vjet ishte hera e par\u00eb q\u00eb q\u00ebndroja mbi nj\u00eb muaj n\u00eb Shkoder, q\u00eb nga largimi im n\u00eb Mars t\u00eb vitit 1995. Nj\u00eb grup artist\u00ebsh, ishin mbledhur p\u00ebr t\u00eb shk\u00ebmbyer ide dhe emocione n\u00eb oazin e Art-House-it dhe Muzeut Marubi, hap\u00ebsira unike p\u00ebr artin vizual dhe fotografin\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri. Dhe pik\u00ebrisht gjat\u00eb k\u00ebtij q\u00ebndrimi n\u00eb qytetin tim t\u00eb lindjes, vendosa t\u00eb shkoja n\u00eb periferi, p\u00ebr ta njohur m\u00eb af\u00ebr at\u00eb. Binte n\u00eb sy q\u00eb qyteti i Shkodr\u00ebs, tashm\u00eb i zgjeruar, kishte arritur pa nd\u00ebrprerje t\u00eb dukshme deri n\u00eb zonat e komunitetit. Territori ku ata jetonin ishte i ve\u00e7uar nga apartamentet e reja t\u00eb nd\u00ebrtuara aty vitet e fundit, me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb rrethimi me tela dhe cop\u00ebza t\u00eb ndryshme metalesh t\u00eb ndryshkura. Roja i cili d\u00ebgjonte muzik\u00eb nga nj\u00eb radio e vjet\u00ebr, kontrollonte hyrjen n\u00eb lagje, ulur n\u00eb kolltukun e madh brenda barak\u00ebs prej llamarine. I papritur ishte p\u00ebr t\u00eb afrimi i nj\u00eb vajze t\u00eb panjohur, me \u00e7ant\u00ebn hedhur pas krah\u00ebve dhe qesen me ushqim p\u00ebr qenushat e rrug\u00ebs, e cila n\u00eb dialektin e past\u00ebr shkodran k\u00ebrkonte t\u00eb hynte n\u00eb lagje. Megjithat\u00eb nuk u desh shum\u00eb q\u00eb t\u00eb bindej se nuk p\u00ebrb\u00ebja k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr oazin e tyre plot gjall\u00ebri dhe ngjyra.<\/p>\n<p>Papritmas u gjenda e rrethuar nga f\u00ebmij\u00eb dhe familjet e tyre, t\u00eb cil\u00ebt m\u00eb shikonin plot kureshtje dashamir\u00ebse, ndjesi kjo po aq e bukur dhe e nd\u00ebrsjellt\u00eb. Kurioziteti im si fotografe, m\u00eb kishte shtyr\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb b\u00ebja nj\u00eb hap m\u00eb tej p\u00ebr t\u00eb njohur veten p\u00ebrmes t\u00eb tjer\u00ebve, t\u00eb vendosesha n\u00eb raport me tjetrin. Ishte fotografia, nd\u00ebrmjet\u00ebsja dhe rregulluesja e marr\u00ebdh\u00ebnieve njer\u00ebzore, e cila ma leht\u00ebsoi hapin drejt tyre dhe atyre drejt meje. Banor\u00ebt jetonin n\u00eb baraka t\u00eb improvizuara, t\u00eb p\u00ebrb\u00ebra nga materiale t\u00eb ricikluara: reklama plastike, nga llamarina apo pjes\u00eb dyersh q\u00eb kishin nd\u00ebrruar funksionin e tyre, sikur k\u00ebrkonin t\u2019ia shtonin jet\u00ebgjat\u00ebsin\u00eb vetes, pasi t\u00eb ishin flakur pa m\u00ebshir\u00eb nga pronar\u00ebt e m\u00ebparsh\u00ebm. Ishin t\u00eb gjitha pjes\u00ebza historish tashm\u00eb t\u00eb p\u00ebrfunduara, t\u00eb cilat kishin rinisur jet\u00ebn diku tjet\u00ebr. Tapete dhe stof\u00ebra shum\u00ebngjyr\u00ebshe t\u00eb vendosura pran\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebs stolisnin ve\u00e7an\u00ebrisht faqet e brendshme t\u00eb barakave. Secila kishte individualitetin e vet. Rreth e rrotull kufoma makinash apo lavatri\u00e7esh t\u00eb vjetra, hekurishte. Mes tyre qenusha, mace, kuaj dhe mushka, dele dhe lop\u00eb, pata, pula&#8230; dhe shum\u00eb mbeturina t\u00eb hedhura rreth e rrotull territorit.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb f\u00ebmij\u00ebt t\u00eb v\u00ebn\u00eb rresht merrnin biskotat e qenushave duke shtrir\u00eb duart e tyre t\u00eb vogla dhe i shp\u00ebrndanin ato me kujdes q\u00eb t\u00eb mos harronin asnj\u00ebrin. Nj\u00eb zonj\u00eb e moshuar kishte p\u00ebrgatitur kafen\u00eb, i solli bashk\u00eb me cigaret dhe nj\u00eb got\u00eb coca-cola. T\u00eb gjith\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 burrave, rr\u00ebfenin ngjarje t\u00eb ndyshme t\u00eb jet\u00ebs. N\u00eb syt\u00eb e tyre lexova shpres\u00ebn si dhe zhg\u00ebnjimin q\u00eb kishin p\u00ebsuar. Ato tregonin p\u00ebr strukturat shtet\u00ebrore q\u00eb paraqiteshin bashk\u00eb me gazetar\u00eb t\u00eb cil\u00ebt fotografonin, mbanin sh\u00ebnime, protokollonin, premtonin dhe n\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e rasteve zhdukeshin pa u rikthyer m\u00eb. Nd\u00ebrsa t\u00eb huajt ndalonin m\u00eb gjat\u00eb, duke k\u00ebrkuar kontakt m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt. Kisha Katolike kishte dh\u00ebn\u00eb ndihm\u00eb me disa programe arsimore p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt, duke u p\u00ebrpjekur t\u2019i largonin sado pak nga analfabetizmi. Burrat merreshin me saldime t\u00eb ndyshme. Grat\u00eb me pun\u00ebt e sht\u00ebpis\u00eb, me f\u00ebmijet e tyre t\u00eb vegj\u00ebl, me gatimin, p\u00ebrzgjidhnin dhe ve\u00e7onin materialet e grumbulluara t\u00eb cilat mund t\u00eb sh\u00ebrbenin m\u00eb von\u00eb p\u00ebr t\u2018u shitur. Me gjith\u00eb peripecit\u00eb q\u00eb kishin, ato nuk iu dor\u00ebzoheshin v\u00ebshtir\u00ebsive.<\/p>\n<p><em>Cilat jan\u00eb frik\u00ebrat etike dhe estetike q\u00eb ka nj\u00eb fotograf tek i qaset subjektit t\u00eb tij? <\/em><\/p>\n<p>Momenti i shkrepjes \u00ebsht\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti nj\u00eb reagim instinktiv. Fotografimi i portretit nxitet nga joshja e fotografit ndaj subjektit dhe anasjelltas. N\u00eb rastin e komunitetit, kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me shum\u00eb persona t\u00eb grumbulluar n\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsisht t\u00eb vog\u00ebl. M\u00ebnjanimi i shikimeve t\u00eb tyre \u00ebsht\u00eb pothuajse i pamundur. Komunikimi dhe m\u00eb pas miratimi (qoft\u00eb ky edhe i heshtur) nga ana e subjektit b\u00ebhet nj\u00eb kusht i domosd<br \/>\nosh\u00ebm po qe se nuk duam vet\u00ebm ta \u201evjedhim\u201c momentin, si\u00e7 mund t\u00eb ndodh\u00eb n\u00eb Street Photography, ku rast\u00ebsia na ofron nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb papritur n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn duhet t\u00eb reagojm\u00eb shpejt. Konkretisht n\u00eb Shkoder, t\u00eb q\u00ebnit aty e pranishme si fotografe, iu bashkua \u201eaprovimi\u201c nga mjedisi ku ndodhesha. K\u00ebsaj iu shtua besimi dhe respekti q\u00eb u krijua mes nesh. K\u00ebto elemente jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme kur shkel nj\u00eb territor q\u00eb nuk t\u00eb p\u00ebrket, kur kalon kufirin e duksh\u00ebm, (at\u00eb telin rrethues dhe roj\u00ebn), si edhe at\u00eb t\u00eb padukshmin, margjinalizimin e vazhduesh\u00ebm.<\/p>\n<p>Thell\u00eb tek njeriu q\u00ebndron d\u00ebshira e tij p\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb. N\u00eb rastin e imazhit fotografik e v\u00ebrejm\u00eb m\u00eb s\u00eb miri tek gjysh\u00ebrit tan\u00eb me albumet e fotove t\u00eb rinis\u00eb s\u00eb tyre, t\u00eb cilat i tregojn\u00eb me krenari. N\u00eb koh\u00ebn e rrjeteve sociale, nepsi i t\u00eb l\u00ebnit shenj\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb aq i duksh\u00ebm dhe masiv, saq\u00eb arrin n\u00eb velje. Duket sikur nuk kemi shp\u00ebtim nga valanga e imazheve, t\u00eb cilat shpesh vihen n\u00eb funksion t\u00eb vet\u00ebprezantimit t\u00eb r\u00ebndomt\u00eb, t\u00eb klisheve t\u00eb ndryshme apo politikave, t\u00eb cilave k\u00ebto t\u00eb fundit duan t\u2018i sh\u00ebrbejn\u00eb.<\/p>\n<p>Kur na lejohet t\u00eb prekim hap\u00ebsir\u00ebn e tjetrit, duhet ta konsiderojm\u00eb k\u00ebt\u00eb nj\u00eb gjest shum\u00eb bujar dhe ta trajtojm\u00eb si t\u00eb till\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb lind sinergjia e nevojshme p\u00ebr t\u00eb jet\u00ebsuar nj\u00eb foto t\u00eb mir\u00eb, e cila nuk c\u00ebnon n\u00eb asnj\u00eb moment dinjitetin, q\u00eb nuk i detyrohet askujt asgj\u00eb, p\u00ebrve\u00e7se t\u00eb \u201ev\u00ebrtet\u00ebn\u201c ndaj vetes dhe subjektit. Pik\u00ebrisht del n\u00eb drit\u00eb ajo foto e cila nuk i sh\u00ebrben q\u00ebllimeve mediokre propagandistike, apo nuk tenton t\u00eb vet\u00ebshpall\u00eb fotografin, por q\u00ebndron e pavarur, pothuajse e paprekshme n\u00eb thelbin e saj.<\/p>\n<p>Nj\u00eb fotografi e till\u00eb, \u201esovrane\u201c, si kjo q\u00eb sapo p\u00ebrmenda m\u00eb lart, n\u00eb rastin konkret dhe m\u00eb gj\u00ebr\u00eb, shtron problemin e t\u00ebr\u00ebsis\u00eb, unitetit n\u00eb shum\u00ebllojshm\u00ebri, lidhjes (shkak\u00ebsore) s\u00eb subjekteve komplekse. \u00c7\u00ebshtjen e barazis\u00eb dhe diversitetit cil\u00ebsor, \u00e7\u00ebshtjen e t\u00eb p\u00ebrgjithshmes apo t\u00eb ve\u00e7ant\u00ebs. Problemin e vazhdim\u00ebsis\u00eb s\u00eb identitetit apo ndryshimit t\u00eb tij me kalimin e koh\u00ebs.<\/p>\n<p><em>P\u00ebrgjat\u00eb pandemis\u00eb, Bashkia Kam\u00ebz vazhdon t\u00eb publikoj\u00eb pamje <strong><a style=\"color: #800000;\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/photo.php?fbid=3009777895745342&amp;set=pcb.3009778792411919&amp;type=3&amp;theater\">fotografike<\/a><\/strong> dhe<strong><a style=\"color: #800000;\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/watch\/live\/?v=223655198703047&amp;ref=watch_permalink\"> filmike<\/a> <\/strong>nga shp\u00ebrndarja e ndihmave p\u00ebr komunitetin rom dhe egjiptian n\u00eb zonat e tyre t\u00eb banimit. Pamje n\u00eb t\u00eb cilat p\u00ebrfaq\u00ebsuesit shtet\u00ebror bien shum\u00eb n\u00eb sy me gjestin e tyr\u201cbamir\u00ebs\u201c. \u00c7far\u00eb ju thon\u00eb k\u00ebto fotografi?<\/em><\/p>\n<p>Fotografit\u00eb e publikuara nga bashkia Kam\u00ebz jan\u00eb realizuar p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb q\u00ebllimin dhe mesazhin e mir\u00eb. &#8220;Ne i ndihmojm\u00eb m\u00eb t\u00eb varf\u00ebrit e t\u00eb varf\u00ebrve&#8221;. Ky mund t\u00eb ishte titulli i pashprehur i tyre. Jan\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb dokumentuar v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha se ato t\u00eb p\u00ebrhershmet pik\u00ebrisht tek ato familje, t\u00eb cilat prej vitesh jetojn\u00eb n\u00eb kushte t\u00eb pasigurta. Pothuajse n\u00eb secil\u00ebn prej fotografive n\u00eb qend\u00ebr ka \u201epozuar\u201c thesi i miellit apo pakoja e cila brenda p\u00ebrmban mbase vaj, oriz, sheqer etj., t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb mbijetuar p\u00ebr disa dit\u00eb. Po ashtu v\u00ebrejm\u00eb kompozimin e figur\u00ebs me mask\u00eb t\u00eb punonj\u00ebsit t\u00eb bashkis\u00eb q\u00eb ruan distanc\u00ebn sociale, i cili pa dashur p\u00ebrfaq\u00ebson m\u00eb s\u00eb miri q\u00ebndrimin e nj\u00eb pjese t\u00eb madhe t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb shqiptare ndaj pakicave, t\u00eb cilat dallohen nga shumica p\u00ebr karakteristikat personale ose kulturore. Fotografia mbetet n\u00eb thelb demaskuese edhe at\u00ebher\u00eb kur ajo p\u00ebrpiqet t\u00eb na jap\u00eb nj\u00eb mesazh t\u00eb caktuar.<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><em>Kjo intervist\u00eb u zhvillua p\u00ebrmes let\u00ebrk\u00ebmbimit elektronik.\u00a0<\/em><\/p>\n<figure><img alt=\"\" \/><\/figure>\n<figure><img alt=\"\" \/><\/figure>\n<figure><img alt=\"\" \/><\/figure>\n<figure><img alt=\"\" \/><\/figure>\n<figure><img alt=\"\" \/><\/figure>\n<figure><img alt=\"\" \/><\/figure>\n<figure><img alt=\"\" \/><\/figure>\n<figure><img alt=\"\" \/><\/figure>\n<p>Previous<br \/>\nNext<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>nyje.al |27.04.2020\u00a0 Orestia Kapidani \u00ebsht\u00eb fotografe e diplomuar n\u00eb Akademin\u00eb e Arteve n\u00eb Tiran\u00eb p\u00ebr Grafik\u00eb, dhe e specializuar n\u00eb Fotografi dhe Imazh Dixhital n\u00eb Universitetin e Artit dhe Dizajnit Halle, ku ka ndjekur edhe studimet master. Krijimtaria e saj rrok kryesisht dy troje gjeografike: Halle dhe Tiran\u00eb. Fotografit\u00eb e saj lidhen ngusht\u00eb me njer\u00ebzit e periferive. N\u00eb vitin 2019, b\u00ebhet pjes\u00eb e ekspozit\u00ebs \u201eShtat\u00eb fotograf\u00eb shqiptar\u00eb. Nj\u00eb rezidenc\u00eb\u201c n\u00eb Muzeun Komb\u00ebtar t\u00eb fotografis\u00eb \u201eMarubi\u201c n\u00eb bashk\u00ebpunim me ArtHouse n\u00eb Shkod\u00ebr. N\u00eb k\u00ebt\u00eb ekspozit\u00eb, ajo shp\u00ebrfaq p\u00ebr publikun jet\u00ebn e nj\u00eb lagjeje periferike ku jetojn\u00eb pakicat rome dhe egjiptiane, brenda qytetit t\u00eb Shkodr\u00ebs pas nj\u00eb gardhi i cili i ndan ata nga qytetar\u00ebt e tjer\u00eb. Lentja nomade e Orestias ia del ta kap\u00ebrcej\u00eb gardhin tashm\u00eb sedentar t\u00eb dallimeve t\u00eb ashpra shoq\u00ebrore n\u00eb qytetin e saj t\u00eb vendlindjes. N\u00eb vazhd\u00ebn e nj\u00eb serie shkrimesh mbi gjendjen e p\u00ebrkeq\u00ebsuar aktuale t\u00eb pakicave rome dhe egjiptiane iu drejtuam fotografes Kapidani p\u00ebr nj\u00eb intervist\u00eb mbi pun\u00ebn e saj t\u00eb fundit lidhur me k\u00ebto pakica dhe mbi m\u00ebnyr\u00ebn sesi fotografohen ato nga institucionet shtet\u00ebrore. N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur rom\u00ebt dhe egjiptian\u00ebt jan\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb fotografive t\u00eb shtetit \u201ebamir\u00ebs\u201c, nyje.al e konsideron t\u00eb domosdoshme shtjellimin e k\u00ebsaj \u201ebamir\u00ebsie\u201c p\u00ebrmes fotografive. Kjo intervist\u00eb vjen si domosdoshm\u00ebri p\u00ebr t\u00eb kuptuar m\u00ebnyr\u00ebn sesi shpaloset shteti aktual dhe p\u00ebr nj\u00eb qasje alternative sesi kamera mund t\u2019i afrohet komuniteteve n\u00eb skajet e shoq\u00ebris\u00eb. Fillimisht, si ka qen\u00eb raporti juaj me k\u00ebt\u00eb komunitet dhe \u00e7far\u00eb ju shtyu t\u00eb fotografonit pik\u00ebrisht at\u00eb lagje n\u00eb Shkod\u00ebr, pjes\u00eb e ekspozit\u00ebs suaj t\u00eb fundit te Muzeu Komb\u00ebtar i Fotografis\u00eb &#8220;Marubi&#8221;? Hera-her\u00ebs mendojm\u00eb mbi identitetin, at\u00eb personal, familjar apo shoq\u00ebror. K\u00ebto pyetje b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb domosdoshme kur jemi t\u00eb \u00e7rr\u00ebnjosur, kur vendimet q\u00eb marrim na shtyjn\u00eb jasht\u00eb kufijve t\u00eb asaj q\u00eb njohim, p\u00ebrtej t\u00eb zakonshmes. Duke na \u00e7uar k\u00ebshtu n\u00eb hap\u00ebsira t\u00eb huaja, gjuh\u00eb dhe doke t\u00eb tjera, p\u00ebr t\u2019i b\u00ebr\u00eb ato m\u00eb von\u00eb p\u00ebrs\u00ebri t\u00eb zakonshme, t\u00eb p\u00ebrditshme, disi tonat. Jetesa shum\u00eb vite jasht\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb e b\u00ebnte tek un\u00eb p\u00ebrher\u00eb e m\u00eb t\u00eb fort\u00eb nevoj\u00ebn p\u00ebr ta kuptuar k\u00ebt\u00eb mekaniz\u00ebm. Kur kthehesha n\u00eb vendin tim, e v\u00ebzhgoja me k\u00ebrsh\u00ebrin\u00eb e nj\u00eb f\u00ebmije q\u00eb sheh p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb xix\u00ebllonj\u00ebn dhe e ndjek at\u00eb nga pas. Me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn \u00e7ilt\u00ebrsi nis\u00ebn k\u00ebrkimet e mia fotografike n\u00eb t\u00eb gjitha projektet e realizuara nd\u00ebr vite n\u00eb tok\u00ebn m\u00ebm\u00eb. Qasjen e par\u00eb me komunitetin e pata n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri, n\u00eb fund t\u00eb viteve \u201880 n\u00eb Shkod\u00ebr. Qyteti ishte m\u00eb i shk\u00ebputur sesa sot nga periferia dhe sidomos nga zona e cila me nj\u00eb lloj p\u00ebr\u00e7mimi quhej \u201eLagjia e magjypve\u201c. F\u00ebmij\u00ebve t\u00eb pjes\u00ebs tjet\u00ebr t\u00eb qytetit i k\u00ebrkohej t\u00eb mos shkonin n\u00eb at\u00eb zon\u00eb dhe t\u00eb b\u00ebnin kujdes po t\u00eb gjindeshin aty pran\u00eb. K\u00ebto p\u00ebrjetime f\u00ebmij\u00ebrie nuk m\u00eb largoheshin nga kujtesa, nd\u00ebrsa p\u00ebrziheshin me p\u00ebrvoj\u00ebn e t\u00eb q\u00ebnit vet\u00eb tashm\u00eb nj\u00eb e huaj, \u201enj\u00eb ndryshe\u201c. P\u00ebrher\u00eb e m\u00eb shum\u00eb kisha d\u00ebshir\u00eb t\u2019i afrohesha: sikur doja t\u2019i thoja q\u00eb edhe un\u00eb mund t\u00eb isha nj\u00ebra prej tyre, ai personi q\u00eb mbart me vete kultur\u00ebn, zakonet, gjuh\u00ebn dhe ritualet e veta, n\u00eb nj\u00eb vend q\u00eb i ka ato krejt ndryshe. Fotografia ime \u00ebsht\u00eb e lidhur ngusht\u00eb me grupe popullsie q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb periferit\u00eb e vendit. P\u00ebrmes kameras fotografike k\u00ebrkoj gjithmon\u00eb njeriun, at\u00eb t\u00eb pandikuarin nga qyteti me kthetrat e tij gllab\u00ebruese dhe emocionalisht cfilit\u00ebs. P\u00ebr k\u00ebto arsye para 16 viteve nisa t\u00eb fotografoja n\u00ebp\u00ebr mal\u00ebsit\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, aty, ku sipas shprehjes p\u00ebrbuz\u00ebse t\u00eb \u201eqytetar\u00ebve\u201c, jetonin t\u00eb ashtuquajturit \u201emalok\u201c. Vjet ishte hera e par\u00eb q\u00eb q\u00ebndroja mbi nj\u00eb muaj n\u00eb Shkoder, q\u00eb nga largimi im n\u00eb Mars t\u00eb vitit 1995. Nj\u00eb grup artist\u00ebsh, ishin mbledhur p\u00ebr t\u00eb shk\u00ebmbyer ide dhe emocione n\u00eb oazin e Art-House-it dhe Muzeut Marubi, hap\u00ebsira unike p\u00ebr artin vizual dhe fotografin\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri. Dhe pik\u00ebrisht gjat\u00eb k\u00ebtij q\u00ebndrimi n\u00eb qytetin tim t\u00eb lindjes, vendosa t\u00eb shkoja n\u00eb periferi, p\u00ebr ta njohur m\u00eb af\u00ebr at\u00eb. Binte n\u00eb sy q\u00eb qyteti i Shkodr\u00ebs, tashm\u00eb i zgjeruar, kishte arritur pa nd\u00ebrprerje t\u00eb dukshme deri n\u00eb zonat e komunitetit. Territori ku ata jetonin ishte i ve\u00e7uar nga apartamentet e reja t\u00eb nd\u00ebrtuara aty vitet e fundit, me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb rrethimi me tela dhe cop\u00ebza t\u00eb ndryshme metalesh t\u00eb ndryshkura. Roja i cili d\u00ebgjonte muzik\u00eb nga nj\u00eb radio e vjet\u00ebr, kontrollonte hyrjen n\u00eb lagje, ulur n\u00eb kolltukun e madh brenda barak\u00ebs prej llamarine. I papritur ishte p\u00ebr t\u00eb afrimi i nj\u00eb vajze t\u00eb panjohur, me \u00e7ant\u00ebn hedhur pas krah\u00ebve dhe qesen me ushqim p\u00ebr qenushat e rrug\u00ebs, e cila n\u00eb dialektin e past\u00ebr shkodran k\u00ebrkonte t\u00eb hynte n\u00eb lagje. Megjithat\u00eb nuk u desh shum\u00eb q\u00eb t\u00eb bindej se nuk p\u00ebrb\u00ebja k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr oazin e tyre plot gjall\u00ebri dhe ngjyra. Papritmas u gjenda e rrethuar nga f\u00ebmij\u00eb dhe familjet e tyre, t\u00eb cil\u00ebt m\u00eb shikonin plot kureshtje dashamir\u00ebse, ndjesi kjo po aq e bukur dhe e nd\u00ebrsjellt\u00eb. Kurioziteti im si fotografe, m\u00eb kishte shtyr\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb b\u00ebja nj\u00eb hap m\u00eb tej p\u00ebr t\u00eb njohur veten p\u00ebrmes t\u00eb tjer\u00ebve, t\u00eb vendosesha n\u00eb raport me tjetrin. Ishte fotografia, nd\u00ebrmjet\u00ebsja dhe rregulluesja e marr\u00ebdh\u00ebnieve njer\u00ebzore, e cila ma leht\u00ebsoi hapin drejt tyre dhe atyre drejt meje. Banor\u00ebt jetonin n\u00eb baraka t\u00eb improvizuara, t\u00eb p\u00ebrb\u00ebra nga materiale t\u00eb ricikluara: reklama plastike, nga llamarina apo pjes\u00eb dyersh q\u00eb kishin nd\u00ebrruar funksionin e tyre, sikur k\u00ebrkonin t\u2019ia shtonin jet\u00ebgjat\u00ebsin\u00eb vetes, pasi t\u00eb ishin flakur pa m\u00ebshir\u00eb nga pronar\u00ebt e m\u00ebparsh\u00ebm. Ishin t\u00eb gjitha pjes\u00ebza historish tashm\u00eb t\u00eb p\u00ebrfunduara, t\u00eb cilat kishin rinisur jet\u00ebn diku tjet\u00ebr. Tapete dhe stof\u00ebra shum\u00ebngjyr\u00ebshe t\u00eb vendosura pran\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebs stolisnin ve\u00e7an\u00ebrisht faqet e brendshme t\u00eb barakave. Secila kishte individualitetin e vet. Rreth e rrotull kufoma makinash apo lavatri\u00e7esh t\u00eb vjetra, hekurishte. Mes tyre qenusha, mace, kuaj dhe mushka, dele dhe lop\u00eb, pata, pula&#8230; dhe shum\u00eb mbeturina t\u00eb hedhura rreth e rrotull territorit. Nd\u00ebrkoh\u00eb f\u00ebmij\u00ebt t\u00eb v\u00ebn\u00eb rresht merrnin biskotat e qenushave duke shtrir\u00eb duart e tyre t\u00eb vogla dhe i shp\u00ebrndanin ato me kujdes q\u00eb t\u00eb mos harronin asnj\u00ebrin. Nj\u00eb zonj\u00eb e moshuar kishte p\u00ebrgatitur kafen\u00eb, i solli bashk\u00eb me cigaret dhe nj\u00eb got\u00eb coca-cola. T\u00eb<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":5884,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"episode_type":"","audio_file":"","podmotor_file_id":"","podmotor_episode_id":"","cover_image":"","cover_image_id":"","duration":"","filesize":"","filesize_raw":"","date_recorded":"","explicit":"","block":"","ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"ocs-kulture-category-post-sidebar","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"on","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[5,4],"tags":[],"class_list":["post-3351","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture","category-kryenyje","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3351","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3351"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3351\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16965,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3351\/revisions\/16965"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5884"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}