{"id":3198,"date":"2020-04-08T20:51:01","date_gmt":"2020-04-08T18:51:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nyje.al\/?p=3198"},"modified":"2024-09-06T14:11:00","modified_gmt":"2024-09-06T12:11:00","slug":"estetika-e-varferise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nyje.al\/sq\/estetika-e-varferise\/","title":{"rendered":"Estetika e Varf\u00ebris\u00eb"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"3198\" class=\"elementor elementor-3198\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-655f472 e-flex e-con-boxed wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no e-con e-parent\" data-id=\"655f472\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-50e3d816 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"50e3d816\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #800000;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Nebi Bardhoshi |08.04.2020 |nyje.al<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Sh\u00ebnime etnografike p\u00ebr Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Rom\u00ebve<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><em>Parantez\u00eb<br \/><\/em>N\u00eb koh\u00ebn e Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs, rom\u00ebt vinin her\u00eb pas her\u00eb n\u00eb lagjen ku jam rritur. Nuk e di pse, por dukej sikur ndryshonin stin\u00ebt kur vinin Rom\u00ebt, ose rom\u00ebt v\u00ebrtet vinin kur stin\u00ebt ndryshonin. M\u00eb shum\u00eb vinin n\u00eb vjesht\u00eb. \u00a0Vinin gra, burra, f\u00ebmij\u00eb bashk\u00eb. Grat\u00eb ishin t\u00eb veshura me rroba me shum\u00eb ngjyra, por ve\u00e7 rrobave me shum\u00eb ngjyra shisnin dhe shum\u00eb shami me ngjyra. Ato shami i kam par\u00eb n\u00eb veshjen me <em>kanac\u00eb t\u00eb gjan\u00eb<\/em>, gjat\u00eb dasmave. Dominonte nj\u00eb shami n\u00eb ngjyr\u00eb t\u00eb verdh\u00eb, ose t\u00eb rozt\u00eb n\u00eb t\u00eb kuqe, me plot tr\u00ebndafila n\u00eb qend\u00ebr e me fije ari.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Romet shisnin bojra, m\u00eb mir\u00eb t\u00eb themi shisnin ngjyra. I shisnin n\u00eb disa pako t\u00eb vogla. M\u00eb \u00ebsht\u00eb fiksuar se bojrat ishin disa gurza n\u00eb ngjyr\u00eb t\u00eb bruzt\u00eb. Ngjyrat provoheshin n\u00eb shpin\u00ebn e dor\u00ebs s\u00eb majt\u00eb t\u00eb shit\u00ebses. Ose n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn dor\u00eb t\u00eb bler\u00ebsit. Por ve\u00e7 shum\u00eb ngjyrave q\u00eb sillnin p\u00ebr syrin, kishte dhe ngjyra t\u00eb tjera. Ndonj\u00eb grua n\u00eb mosh\u00eb rome, mund t\u00eb parashikonte fatin. Rom\u00ebt akuzoheshin se hanin f\u00ebmij\u00ebt prandaj na thonin &#8220;kujdes prej tyre&#8221;, nd\u00ebrkoh\u00eb ishin po ata q\u00eb i pyesnin ato gra n\u00eb mosh\u00eb rome p\u00ebr fatin dhe p\u00ebr t\u00eb ardhmen.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">T\u00eb pyes\u00ebsh p\u00ebr fatin n\u00eb koh\u00eb socialiste nuk ishte nj\u00eb shkelje e vog\u00ebl! Fatin e kishte n\u00eb dor\u00eb vet\u00ebm Partia! Kujtoj at\u00eb imazh t\u00eb gruas n\u00eb mosh\u00eb e cila n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb fallit nuk k\u00ebrkonte lek\u00eb, por ndonj\u00eb kok\u00ebrr vez\u00eb. K\u00ebrkonte heshtje e pak diskrecion. Heshtje dhe diskrecion, q\u00eb siguronte dhe nj\u00ebfar\u00eb kujdesi ndaj Partis\u00eb, por edhe krijonte atmosfer\u00ebn e duhur t\u00eb s\u00eb magjishmes. <\/span><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Burrat blinin kuaj. Po t\u00eb v\u00ebzhgoje me kujdes, ata e lexonin gjith\u00eb trupin e m\u00ebzit apo kalit. Ata shikonin ngjyrat e thundrave, m\u00ebnyr\u00ebn se si thundra e k\u00ebmb\u00ebve t\u00eb mbrapme p\u00ebrputhej apo jo me gjurm\u00ebn e thundrave t\u00eb k\u00ebmb\u00ebve t\u00eb para, v\u00ebzhgonin ngjyrat, jel\u00ebn, dredhat e ndryshme n\u00ebp\u00ebr fytyr\u00eb. Kur nuk donin q\u00eb ne t\u2019i kuptonim, gjithnj\u00eb flisnin romalisht. Kombinimi i shenjave fliste p\u00ebr natyr\u00ebn q\u00eb kishte kali. K\u00ebto shenja p\u00ebrdoreshin si cil\u00ebsi p\u00ebr blerje, nuk e di a p\u00ebrdoreshin edhe si t\u00eb tilla edhe kur kuajt shiteshin.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">N\u00eb pazar ishin shum\u00eb t\u00eb vendosur. E mbanin mend m\u00ebzin q\u00eb s\u2019e kishin bler\u00eb vitin q\u00eb shkoi. Ky imazh m\u00eb ka ardhur fill m\u00eb pas, kur pash\u00eb filmin \u201cVdekja e Kalit\u201d. Burrat ose u sh\u00ebrbenin grave duke i shoq\u00ebruar apo shitur materialet ose ve\u00e7oheshin p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb kuaj. Burrat q\u00eb nuk merreshin me blerjen e kuajve q\u00ebndronin pas grave. Me sa duket ata e dinin se kishin t\u00eb b\u00ebnin me njer\u00ebz q\u00eb e kishin shum\u00eb bezdi t\u00eb shikonin burra t\u00eb tjer\u00eb nd\u00ebr gra e f\u00ebmij\u00eb t\u00eb tyre. F\u00ebmij\u00ebt rrinin posht\u00eb duarve t\u00eb n\u00ebnave me ngjyra, shamia, n\u00eb krah\u00eb t\u00eb tyre, e n\u00eb mes grave dhe burrave, rrall\u00eb shk\u00ebputeshin edhe drejt nesh.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Shkurt, rom\u00ebt sillnin m\u00eb shum\u00eb ngjyra e arratisje prej rutin\u00ebs diktatoriale se askush tjet\u00ebr. E megjithat\u00eb, ne dim\u00eb pak p\u00ebr vuajtjet e tyre.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong><em>N\u00eb Kam\u00ebz, Koh\u00eb Demokracie!<\/em><\/strong><\/span><\/p><p><a href=\"http:\/\/www.nyje.al\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/varferia.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3200 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.nyje.al\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/varferia.jpg\" alt=\"Fotografia nga Nebi Bardhoshi\" width=\"438\" height=\"329\" \/>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/a><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 12pt\"><span style=\"color: #999999\">Foto<\/span><span style=\"color: #999999\">grafia nga Nebi Bardhoshi<\/span><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Secila lagje n\u00eb <span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif\">Kam\u00ebz<\/span> ka nj\u00eb dit\u00eb t\u00eb jav\u00ebs kur mblidhen plehrat. Banor\u00ebt duhet t\u2019i nxjerrin ato pran\u00eb sht\u00ebpis\u00eb dhe nj\u00eb kamion vjen e i mbledh. Pak p\u00ebrtej rrug\u00ebs \u201cDemokracia\u201d mbledhja ndodh dit\u00ebn e enjte. N\u00eb rrug\u00ebn \u201cAltruisti\u201d nj\u00eb dit\u00eb tjet\u00ebr, e k\u00ebshtu me radh\u00eb.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Krahas mbledhjes me dit\u00eb, ka nj\u00eb sistem tjet\u00ebr mbledhjeje plehrash. \u00c7do dit\u00eb t\u00eb jav\u00ebs, n\u00eb \u00e7do koh\u00eb, koh\u00eb lufte apo gjendje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, aty mbledhin plehra rom\u00ebt dhe ata n\u00eb rang ekonomik si rom\u00ebt. Koh\u00ebt e fundit di\u00e7ka ka ndryshuar. Kudo shikon nj\u00eb sistem tjet\u00ebr t\u00eb mbledhjes s\u00eb plehrave. Shfaqet nj\u00eb karroc\u00eb, rimorkio e vog\u00ebl, dhe nj\u00eb thes dy-tre metra i lart\u00eb. Thesi, lart\u00ebsia dhe ngjyra e tij, vet\u00ebm sa krijuan nj\u00eb shenj\u00eb te re prej asaj q\u00eb ishte m\u00eb par\u00eb. Shenj\u00eb e cila lidhet me k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr plastik\u00eb. Plastika z\u00eb m\u00eb shum\u00eb vend.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Na ishte m\u00ebsuar syri me mbledh\u00ebsit e hekurave dhe mbeturinave t\u00eb hekurta. Ato sikur ishin b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e peizazhit ton\u00eb t\u00eb zakonsh\u00ebm. Nj\u00eb rom, nj\u00eb njeri tjet\u00ebr po ashtu i k\u00ebputur nga v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e jet\u00ebs, bashk\u00eb me disa copa hekuri mbledhur, dhe nisja drejt pik\u00ebs s\u00eb shitjes.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">M\u00eb kujtohet vite m\u00eb par\u00eb, teksa kaloja n\u00ebp\u00ebr nj\u00eb grumbull t\u00eb friksh\u00ebm plehrash, i thash\u00eb vetes <em>po sikur t\u00eb ndaloj e t\u00eb bisedoj<\/em>. Ndalova dhe pim\u00eb nga nj\u00eb got\u00eb raki mu n\u00eb mes t\u00eb grumbullit t\u00eb friksh\u00ebm t\u00eb plehrave q\u00eb kut\u00ebrbonte er\u00eb dhe digjej n\u00eb kat\u00ebr an\u00ebt nj\u00ebkoh\u00ebsisht. N\u00eb plehra kishte aq shum\u00eb ushqime prej tepris\u00eb sa nuk di si ta tregosh. Kosha me patate, domate, speca t\u00eb kalbur.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Petro ishte banor i k\u00ebtij grumbulli plehu. Kishte nj\u00eb streh\u00eb dy tre metra tej vendit ku ishim ulur. M\u00eb tha se e kishte nj\u00eb familje. Gruaja e djali i tij jetonin n\u00eb Milano. Se si e tek nuk kishte d\u00ebshir\u00eb t\u00eb fliste. Nj\u00eb zonj\u00eb na u afrua teksa ishim ulur rreth zjarrit dhe me pyeti:\u00a0 \u201cTi do t\u00eb na ndihmosh dot gj\u00eb? Jo &#8211; i thash\u00eb prerazi, &#8211; skam asgj\u00eb n\u00eb dor\u00eb. Mundohem vet\u00ebm t\u00eb shkruaj \u00e7far\u00eb shoh. At\u00ebher\u00eb zonja m\u00eb tha: \u201cShum\u00eb mir\u00eb q\u00eb nuk na g\u00ebnjen. Jemi lodhur vet\u00ebm duke u g\u00ebnjyer. E \u00e7far\u00eb, p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb plehra p\u00ebrfundojm\u00eb. Pse, jet\u00eb \u00ebsht\u00eb kjo?\u201d Pastaj biseda rrodhi n\u00eb absurdet e etnografis\u00eb. \u201cNe rom\u00eb jemi, rom\u00eb. Gabel\u00eb na thon\u00eb, \u00e7far\u00eb s&#8217;na thon\u00eb, po ska problem aman&#8230;\u201d Petro, teksa f\u00ebrkon mjekr\u00ebn e tij pak t\u00eb thinjur, me dor\u00ebn tjet\u00ebr g\u00ebrvish pak krahun. \u201cJa t\u00eb gervisht\u00ebsh k\u00ebtu, \u00e7far\u00eb del? Gjak del apo jo? Nj\u00eblloj si un\u00eb, si ty, si dora jon\u00eb, si dora\u00a0 juaj. Njer\u00ebz jemi.\u201d<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">N\u00eb Kam\u00ebz, si kudo gjetk\u00eb, ka tepri, ka kalb\u00ebzim, ka plehra me lloj-lloj mallrash, ose se mallrat kur arrijn\u00eb k\u00ebtu jan\u00eb tashm\u00eb n\u00eb gjendjen e skarcos, ose morali i fitimit nuk e lejon tregtarin inat\u00e7or t\u2019ia fal\u00eb dikujt para se ta hedhin. Fqinj\u00ebson tepria dhe skamja. At\u00eb dit\u00eb e mbyll\u00ebm n\u00eb nj\u00eb kafe t\u00eb Valiasit. Pim\u00eb aq shum\u00eb raki sa nuk di t\u00eb them. N\u00eb fakt nuk e ndjeja fare shijen e saj. Po ndjeja shikimin e kujtdo q\u00eb un\u00eb isha n\u00eb tavolin\u00eb me Emilion. Nj\u00eb rom q\u00eb ishte mosh\u00eb me mua, i martuar, kishte nj\u00eb vajz\u00eb e priste dhe nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb tjet\u00ebr.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Nj\u00eb dit\u00eb tjet\u00ebr, isha pak p\u00ebrtej rrug\u00ebs \u201cDemokracia\u201d. Pash\u00eb nj\u00eb karroc\u00eb mbushur me mbeturina, por t\u00eb vendosur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shum\u00eb estetike. U afrova. Fillova t\u00eb b\u00ebj foto. Nuk kishte nj\u00ebri pran\u00eb. Mendja t\u00eb shkon te kuti etik. A duhet apo jo t\u00eb b\u00ebsh foto, si e tek, pastaj p\u00ebr shqet\u00ebsimet e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb fotos, pastaj se si do ta p\u00ebrdor\u00ebsh k\u00ebto foto, a do ta p\u00ebrdoresh ndonj\u00ebher\u00eb apo jo, a ka r\u00ebnd\u00ebsi apo jo t\u00eb dokumentosh nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb, a ka r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb dokumentosh di\u00e7ka q\u00eb kushdo e sheh me sy?<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Teksa po b\u00ebhesha gati t\u00eb largohesha, dikush i afrohet karroc\u00ebs mbushur me plehra, e vendosur me nj\u00eb kujdes t\u00eb pazakont\u00eb. Isha nd\u00ebrdysh. T\u00eb largohesha apo t\u00eb ndaloja p\u00ebr t\u00eb biseduar? Dilema erdhi pasi mu duk sikur dikush m\u00eb zuri duke b\u00ebr\u00eb foto nj\u00eb objekti q\u00eb nuk m\u00eb p\u00ebrkiste. Ato nuk ishin m\u00eb plehra, ato kishin fituar cil\u00ebsin\u00eb e pron\u00ebs. Majde, p\u00ebr nj\u00eb moment kishin fituar n\u00eb syt\u00eb e mi edhe nj\u00eb sens estetik, edhe pse e dija q\u00eb nj\u00eb pik\u00ebpamje e till\u00eb ishte pak t\u00eb thuhet se ishte cinike. Personi q\u00eb u afrua quhej X.G. Pam\u00eb nj\u00ebri-tjetrin, e m\u00eb pas e p\u00ebrshendeta. Si je? Ai mu p\u00ebrgjigj n\u00eb dialekt nga veriu. N\u00eb t\u00eb folm\u00ebn e X.G-s\u00eb kishte disa zanore q\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb pellgun e Drinit t\u00eb Zi. Un\u00eb nuk i l\u00ebshoj dot ato zanore. \u00a0E pash\u00eb s\u00ebrish n\u00eb fytyr\u00eb.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Mendimet e mia kritike p\u00ebrplaseshin. \u00cbsht\u00eb rom, \u00ebsht\u00eb egjiptian, \u00ebsht\u00eb nga Pellgu i Drinit t\u00eb Zi. Pas shpin\u00ebs s\u00eb X.G-s\u00eb, kryq\u00ebzohej rruga \u201cDemokracia\u201d me nj\u00eb rrug\u00eb tjet\u00ebr, me em\u00ebr t\u00eb njohur. T\u00eb gjitha k\u00ebto mendime me ndroje etike, u shp\u00ebrblyen nga pyetjet e X-G-s\u00eb. Nga biseda doli q\u00eb X.G kishte studiuar dikur n\u00eb shkoll\u00eb t\u00eb lart\u00eb, mbaruar liceun artistik, e kishte pasur pedagog\u00eb Androkli Kostallarin, Stefanaq Pollon, Alfred U\u00e7in.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Kam jo pak histori t\u00eb njohjeve t\u00eb shkurtra me rom e egjiptian, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb tejet t\u00eb skajuar n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb. E di q\u00eb shoq\u00ebria jon\u00eb ka brenda vetes kultur\u00ebn \u00a0e mbijetes\u00ebs, ng\u00ebrthyer jo pak me kultur\u00ebn e skamjes, e skajimit. Por n\u00ebse nuk ia dalim t\u00eb dallojm\u00eb romin e egjiptianin, dhe njer\u00ebz t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb i kemi skajuar n\u00eb skajet e kultur\u00ebs s\u00eb skamjes, nuk na b\u00ebn t\u00eb dalim prej egalitarizmit banal krijuar nga kultura e mohit. Pra t\u00eb nj\u00eb kulture q\u00eb mohon barazisht mund\u00ebsin\u00eb ton\u00eb p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur me frik\u00ebrat, ndrojet, paragjykimet e trash\u00ebguara apo t\u00eb krijuara prej nesh. Un\u00eb se mohoj se sa her\u00eb kam takuar rom\u00eb e egjiptian\u00eb, kam z\u00ebn\u00eb veten n\u00eb befasi duke menduar se sa pak i njoh, e para se t\u2019i takoja kam besuar se tashm\u00eb i njoh.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nebi Bardhoshi |08.04.2020 |nyje.al Sh\u00ebnime etnografike p\u00ebr Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Rom\u00ebve Parantez\u00ebN\u00eb koh\u00ebn e Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs, rom\u00ebt vinin her\u00eb pas her\u00eb n\u00eb lagjen ku jam rritur. Nuk e di pse, por dukej sikur ndryshonin stin\u00ebt kur vinin Rom\u00ebt, ose rom\u00ebt v\u00ebrtet vinin kur stin\u00ebt ndryshonin. M\u00eb shum\u00eb vinin n\u00eb vjesht\u00eb. \u00a0Vinin gra, burra, f\u00ebmij\u00eb bashk\u00eb. Grat\u00eb ishin t\u00eb veshura me rroba me shum\u00eb ngjyra, por ve\u00e7 rrobave me shum\u00eb ngjyra shisnin dhe shum\u00eb shami me ngjyra. Ato shami i kam par\u00eb n\u00eb veshjen me kanac\u00eb t\u00eb gjan\u00eb, gjat\u00eb dasmave. Dominonte nj\u00eb shami n\u00eb ngjyr\u00eb t\u00eb verdh\u00eb, ose t\u00eb rozt\u00eb n\u00eb t\u00eb kuqe, me plot tr\u00ebndafila n\u00eb qend\u00ebr e me fije ari.Romet shisnin bojra, m\u00eb mir\u00eb t\u00eb themi shisnin ngjyra. I shisnin n\u00eb disa pako t\u00eb vogla. M\u00eb \u00ebsht\u00eb fiksuar se bojrat ishin disa gurza n\u00eb ngjyr\u00eb t\u00eb bruzt\u00eb. Ngjyrat provoheshin n\u00eb shpin\u00ebn e dor\u00ebs s\u00eb majt\u00eb t\u00eb shit\u00ebses. Ose n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn dor\u00eb t\u00eb bler\u00ebsit. Por ve\u00e7 shum\u00eb ngjyrave q\u00eb sillnin p\u00ebr syrin, kishte dhe ngjyra t\u00eb tjera. Ndonj\u00eb grua n\u00eb mosh\u00eb rome, mund t\u00eb parashikonte fatin. Rom\u00ebt akuzoheshin se hanin f\u00ebmij\u00ebt prandaj na thonin &#8220;kujdes prej tyre&#8221;, nd\u00ebrkoh\u00eb ishin po ata q\u00eb i pyesnin ato gra n\u00eb mosh\u00eb rome p\u00ebr fatin dhe p\u00ebr t\u00eb ardhmen. T\u00eb pyes\u00ebsh p\u00ebr fatin n\u00eb koh\u00eb socialiste nuk ishte nj\u00eb shkelje e vog\u00ebl! Fatin e kishte n\u00eb dor\u00eb vet\u00ebm Partia! Kujtoj at\u00eb imazh t\u00eb gruas n\u00eb mosh\u00eb e cila n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb fallit nuk k\u00ebrkonte lek\u00eb, por ndonj\u00eb kok\u00ebrr vez\u00eb. K\u00ebrkonte heshtje e pak diskrecion. Heshtje dhe diskrecion, q\u00eb siguronte dhe nj\u00ebfar\u00eb kujdesi ndaj Partis\u00eb, por edhe krijonte atmosfer\u00ebn e duhur t\u00eb s\u00eb magjishmes. Burrat blinin kuaj. Po t\u00eb v\u00ebzhgoje me kujdes, ata e lexonin gjith\u00eb trupin e m\u00ebzit apo kalit. Ata shikonin ngjyrat e thundrave, m\u00ebnyr\u00ebn se si thundra e k\u00ebmb\u00ebve t\u00eb mbrapme p\u00ebrputhej apo jo me gjurm\u00ebn e thundrave t\u00eb k\u00ebmb\u00ebve t\u00eb para, v\u00ebzhgonin ngjyrat, jel\u00ebn, dredhat e ndryshme n\u00ebp\u00ebr fytyr\u00eb. Kur nuk donin q\u00eb ne t\u2019i kuptonim, gjithnj\u00eb flisnin romalisht. Kombinimi i shenjave fliste p\u00ebr natyr\u00ebn q\u00eb kishte kali. K\u00ebto shenja p\u00ebrdoreshin si cil\u00ebsi p\u00ebr blerje, nuk e di a p\u00ebrdoreshin edhe si t\u00eb tilla edhe kur kuajt shiteshin. N\u00eb pazar ishin shum\u00eb t\u00eb vendosur. E mbanin mend m\u00ebzin q\u00eb s\u2019e kishin bler\u00eb vitin q\u00eb shkoi. Ky imazh m\u00eb ka ardhur fill m\u00eb pas, kur pash\u00eb filmin \u201cVdekja e Kalit\u201d. Burrat ose u sh\u00ebrbenin grave duke i shoq\u00ebruar apo shitur materialet ose ve\u00e7oheshin p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb kuaj. Burrat q\u00eb nuk merreshin me blerjen e kuajve q\u00ebndronin pas grave. Me sa duket ata e dinin se kishin t\u00eb b\u00ebnin me njer\u00ebz q\u00eb e kishin shum\u00eb bezdi t\u00eb shikonin burra t\u00eb tjer\u00eb nd\u00ebr gra e f\u00ebmij\u00eb t\u00eb tyre. F\u00ebmij\u00ebt rrinin posht\u00eb duarve t\u00eb n\u00ebnave me ngjyra, shamia, n\u00eb krah\u00eb t\u00eb tyre, e n\u00eb mes grave dhe burrave, rrall\u00eb shk\u00ebputeshin edhe drejt nesh.Shkurt, rom\u00ebt sillnin m\u00eb shum\u00eb ngjyra e arratisje prej rutin\u00ebs diktatoriale se askush tjet\u00ebr. E megjithat\u00eb, ne dim\u00eb pak p\u00ebr vuajtjet e tyre. N\u00eb Kam\u00ebz, Koh\u00eb Demokracie! \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Fotografia nga Nebi Bardhoshi Secila lagje n\u00eb Kam\u00ebz ka nj\u00eb dit\u00eb t\u00eb jav\u00ebs kur mblidhen plehrat. Banor\u00ebt duhet t\u2019i nxjerrin ato pran\u00eb sht\u00ebpis\u00eb dhe nj\u00eb kamion vjen e i mbledh. Pak p\u00ebrtej rrug\u00ebs \u201cDemokracia\u201d mbledhja ndodh dit\u00ebn e enjte. N\u00eb rrug\u00ebn \u201cAltruisti\u201d nj\u00eb dit\u00eb tjet\u00ebr, e k\u00ebshtu me radh\u00eb.Krahas mbledhjes me dit\u00eb, ka nj\u00eb sistem tjet\u00ebr mbledhjeje plehrash. \u00c7do dit\u00eb t\u00eb jav\u00ebs, n\u00eb \u00e7do koh\u00eb, koh\u00eb lufte apo gjendje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, aty mbledhin plehra rom\u00ebt dhe ata n\u00eb rang ekonomik si rom\u00ebt. Koh\u00ebt e fundit di\u00e7ka ka ndryshuar. Kudo shikon nj\u00eb sistem tjet\u00ebr t\u00eb mbledhjes s\u00eb plehrave. Shfaqet nj\u00eb karroc\u00eb, rimorkio e vog\u00ebl, dhe nj\u00eb thes dy-tre metra i lart\u00eb. Thesi, lart\u00ebsia dhe ngjyra e tij, vet\u00ebm sa krijuan nj\u00eb shenj\u00eb te re prej asaj q\u00eb ishte m\u00eb par\u00eb. Shenj\u00eb e cila lidhet me k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr plastik\u00eb. Plastika z\u00eb m\u00eb shum\u00eb vend.Na ishte m\u00ebsuar syri me mbledh\u00ebsit e hekurave dhe mbeturinave t\u00eb hekurta. Ato sikur ishin b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e peizazhit ton\u00eb t\u00eb zakonsh\u00ebm. Nj\u00eb rom, nj\u00eb njeri tjet\u00ebr po ashtu i k\u00ebputur nga v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e jet\u00ebs, bashk\u00eb me disa copa hekuri mbledhur, dhe nisja drejt pik\u00ebs s\u00eb shitjes. M\u00eb kujtohet vite m\u00eb par\u00eb, teksa kaloja n\u00ebp\u00ebr nj\u00eb grumbull t\u00eb friksh\u00ebm plehrash, i thash\u00eb vetes po sikur t\u00eb ndaloj e t\u00eb bisedoj. Ndalova dhe pim\u00eb nga nj\u00eb got\u00eb raki mu n\u00eb mes t\u00eb grumbullit t\u00eb friksh\u00ebm t\u00eb plehrave q\u00eb kut\u00ebrbonte er\u00eb dhe digjej n\u00eb kat\u00ebr an\u00ebt nj\u00ebkoh\u00ebsisht. N\u00eb plehra kishte aq shum\u00eb ushqime prej tepris\u00eb sa nuk di si ta tregosh. Kosha me patate, domate, speca t\u00eb kalbur.Petro ishte banor i k\u00ebtij grumbulli plehu. Kishte nj\u00eb streh\u00eb dy tre metra tej vendit ku ishim ulur. M\u00eb tha se e kishte nj\u00eb familje. Gruaja e djali i tij jetonin n\u00eb Milano. Se si e tek nuk kishte d\u00ebshir\u00eb t\u00eb fliste. Nj\u00eb zonj\u00eb na u afrua teksa ishim ulur rreth zjarrit dhe me pyeti:\u00a0 \u201cTi do t\u00eb na ndihmosh dot gj\u00eb? Jo &#8211; i thash\u00eb prerazi, &#8211; skam asgj\u00eb n\u00eb dor\u00eb. Mundohem vet\u00ebm t\u00eb shkruaj \u00e7far\u00eb shoh. At\u00ebher\u00eb zonja m\u00eb tha: \u201cShum\u00eb mir\u00eb q\u00eb nuk na g\u00ebnjen. Jemi lodhur vet\u00ebm duke u g\u00ebnjyer. E \u00e7far\u00eb, p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb plehra p\u00ebrfundojm\u00eb. Pse, jet\u00eb \u00ebsht\u00eb kjo?\u201d Pastaj biseda rrodhi n\u00eb absurdet e etnografis\u00eb. \u201cNe rom\u00eb jemi, rom\u00eb. Gabel\u00eb na thon\u00eb, \u00e7far\u00eb s&#8217;na thon\u00eb, po ska problem aman&#8230;\u201d Petro, teksa f\u00ebrkon mjekr\u00ebn e tij pak t\u00eb thinjur, me dor\u00ebn tjet\u00ebr g\u00ebrvish pak krahun. \u201cJa t\u00eb gervisht\u00ebsh k\u00ebtu, \u00e7far\u00eb del? Gjak del apo jo? Nj\u00eblloj si un\u00eb, si ty, si dora jon\u00eb, si dora\u00a0 juaj. Njer\u00ebz jemi.\u201d N\u00eb Kam\u00ebz, si kudo gjetk\u00eb, ka tepri, ka kalb\u00ebzim, ka plehra me lloj-lloj mallrash, ose se mallrat kur arrijn\u00eb k\u00ebtu jan\u00eb tashm\u00eb n\u00eb gjendjen e skarcos, ose morali i fitimit nuk e lejon tregtarin inat\u00e7or t\u2019ia fal\u00eb dikujt para se ta hedhin. Fqinj\u00ebson tepria dhe skamja. At\u00eb dit\u00eb e mbyll\u00ebm n\u00eb nj\u00eb kafe t\u00eb Valiasit. Pim\u00eb aq shum\u00eb raki sa nuk di t\u00eb them. N\u00eb fakt nuk e ndjeja fare<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":6091,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"episode_type":"","audio_file":"","podmotor_file_id":"","podmotor_episode_id":"","cover_image":"","cover_image_id":"","duration":"","filesize":"","filesize_raw":"","date_recorded":"","explicit":"","block":"","ocean_post_layout":"right-sidebar","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"ocs-kulture-category-post-sidebar","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"on","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[5,4],"tags":[],"class_list":["post-3198","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture","category-kryenyje","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3198","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3198"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3198\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25272,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3198\/revisions\/25272"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6091"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}