{"id":2860,"date":"2020-02-06T12:37:48","date_gmt":"2020-02-06T11:37:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nyje.al\/?p=2860"},"modified":"2024-09-04T15:01:54","modified_gmt":"2024-09-04T13:01:54","slug":"2860-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nyje.al\/sq\/2860-2\/","title":{"rendered":"N\u00ebn vellon e komunizmit"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"2860\" class=\"elementor elementor-2860\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9ff0e1d e-flex e-con-boxed wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no e-con e-parent\" data-id=\"9ff0e1d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44418b98 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"44418b98\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #993300;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Armela P\u00ebrleka | 06.02.2020 | nyje.al<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Udh\u00ebtim n\u00eb t\u00eb shkuar\u00ebn<br \/><\/strong><em>N\u00ebn k\u00ebt\u00eb titull \u201cUdh\u00ebtim n\u00eb t\u00eb shkuar\u00ebn\u201d, po botojm\u00eb nj\u00eb cik\u00ebl shkrimesh dhe bisedash nga disa t\u00eb rinj nga qytete t\u00eb ndryshme t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb q\u00eb aspirojn\u00eb t\u00eb b\u00ebhen gazetar\u00eb. Jan\u00eb realizuar me prind\u00ebrit, gjysh\u00ebrit dhe t\u00eb af\u00ebrmit e tyre me q\u00ebllim njohjen e jet\u00ebs n\u00eb rreth t\u00eb ngusht\u00eb familjar po edhe njohjen e jet\u00ebs shoq\u00ebrore p\u00ebrgjat\u00eb shekullit t\u00eb kaluar. Si jetonin apo mbijetonin njer\u00ebzit tan\u00eb; si dashuroheshin apo detyroheshin t\u00eb zgjidhnin njeriun e jet\u00ebs; si e g\u00ebzonin jet\u00ebn dhe si i p\u00ebrballonin goditjet e saj; si ishin t\u00eb ndara rolet n\u00eb familje, dhe n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri sa t\u00eb varf\u00ebr aq edhe t\u00eb kontrolluar si\u00e7 ishte shoq\u00ebria shqiptare n\u00eb vitet 1945-1990?<\/em><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><em>Jan\u00eb rr\u00ebfime q\u00eb iu tregojn\u00eb t\u00eb rinjve se e shkuara e paraardh\u00ebsve, n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb apo n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr mund t\u00eb b\u00ebhet p\u00ebrvoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhmen e secilit dhe p\u00ebr t\u00eb ardhmen e nj\u00eb vendi t\u00eb t\u00ebr\u00eb.<\/em><\/span><\/p><hr \/><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Rr\u00ebfimi i 70-vje\u00e7arit Agim Doku: \u201cAjo mbante veshur nj\u00eb fustan atlasi t\u00eb bardh\u00eb dhe t\u00eb gjat\u00eb, t\u00eb fryr\u00eb pak tek m\u00ebng\u00ebt dhe me disa lule rreth belit. Velloja e bardh\u00eb q\u00eb i binte mbi sy i jepte aq hijeshi, por prap\u00eb si t\u00eb t\u00eb them, mbetej nj\u00eb nuse n\u00ebn vellon e komunizmit sepse pas asaj dite gjith\u00e7ka ju kthye monotonis\u00eb s\u00eb p\u00ebrditshme.\u201d<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>N\u00ebn vellon e komunizmit<\/strong><\/span><\/p><p><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Shum\u00eb kemi d\u00ebgjuar t\u00eb flitet p\u00ebr komunizmin nga kronika dhe dokumentar\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, nga d\u00ebshmi dhe tregime rreth asaj kohe, por t\u00eb intervistosh dik\u00eb q\u00eb e ka kaluar pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb jet\u00ebs n\u00eb at\u00eb koh\u00eb do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb nis\u00ebsh nj\u00eb udh\u00ebtim p\u00ebrtej fjal\u00ebve, p\u00ebrtej imagjinat\u00ebs.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Gjyshi im quhet Agim Doku, 70 vje\u00e7. Jeton s\u00eb bashku me gjyshen n\u00eb Tiran\u00eb, t\u00eb dy n\u00eb pension. Ka studiuar Agronomi, profesion q\u00eb e ushtori p\u00ebr tridhjet\u00eb vjet. Vitet e fundit t\u00eb jet\u00ebs profesionale drejtoi Ekspozit\u00ebn \u201cShqip\u00ebria Sot\u201d, institucion i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm q\u00eb i sh\u00ebrbente propagand\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb imazh t\u00eb papreksh\u00ebm t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb socialiste e mb\u00ebshtetur n\u00eb forcat e veta.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Kur kthen kok\u00ebn pas n\u00eb gjurm\u00ebt e s\u00eb shkuar\u00ebs komuniste, cila \u00ebsht\u00eb e para gj\u00eb q\u00eb t\u00eb vjen nd\u00ebrmend, gjysh?<\/strong><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">E para gj\u00eb q\u00eb m\u00eb kujtohet nga ajo koh\u00eb dhe m\u00eb e v\u00ebshtira p\u00ebr mua personalisht ka q\u00ebn\u00eb mohimi i shum\u00eb t\u00eb drejtave ku themelore ishte ajo e t\u00eb shprehurit. Komunizmi ndalon rrept\u00ebsisht lirin\u00eb e fjal\u00ebs dhe mendimit duke krijuar k\u00ebshtu nj\u00eb lloj izolimi jo vet\u00ebm nga bota e p\u00ebrparuar, por edhe nga vet\u00eb kulti i individit. Si rrjedhoj\u00eb e gjith\u00eb k\u00ebsaj, jeta ishte aq monotone sa thuajse \u00e7do dit\u00eb ishte nj\u00ebsoj p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ne, nj\u00eb dit\u00eb q\u00eb rrotullohej vet\u00ebm rreth partis\u00eb dhe t\u00eb mir\u00ebs s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt socialiste.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Por \u00e7far\u00eb ndodhte me ata q\u00eb p\u00ebrpiqeshin t\u00eb dilnin sadopak nga ajo monotoni duke thyer ndonj\u00eb rregull t\u00eb koh\u00ebs?<\/strong><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Vet\u00ebm d\u00ebnimi i priste. D\u00ebnimet varionin nga ato m\u00eb t\u00eb lehtat q\u00eb jepnin organet partiake dhe konsistonin n\u00eb shkrimin e flet\u00ebverrufe e deri n\u00eb burgim t\u00eb personit dhe internim t\u00eb familjes n\u00eb rastet kur fyhej regjimi qoft\u00eb edhe t\u00ebrthorazi apo kapeshe n\u00eb kalimin e paligjsh\u00ebm t\u00eb kufirit q\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb quhej automatikisht \u201ctradh\u00ebti ndaj atdheut\u201d.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Krahas gjith\u00eb k\u00ebtyre mohimeve t\u00eb t\u00eb drejtave dhe v\u00ebshtir\u00ebsive, a kishte komunizmi an\u00ebt e tij pozitive?<\/strong><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">An\u00ebt pozitive t\u00eb komunizmit eklipsoheshin aq shum\u00eb nga v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb dhe vuajtjet sa p\u00ebr mendimin tim nuk duhen p\u00ebrmendur fare si argument. Gjithsesi n\u00ebse na duhet t\u00eb p\u00ebrmendim disa t\u00eb mira t\u00eb pakta do t\u00eb thoja arsimi i detyruesh\u00ebm 8-vje\u00e7ar, sigurimi i nj\u00eb vendi pune dhe sh\u00ebndet\u00ebsia q\u00eb siguronte nj\u00eb trajtim t\u00eb barabart\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Por megjithat\u00eb k\u00ebto nuk ishin asgj\u00eb krahasuar me mohimin e liris\u00eb s\u00eb shprehjes dhe mendimit dhe shitjen e ushqimeve baz\u00eb me tollona, dometh\u00ebn\u00eb t\u00eb limituara.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Ti gjysh ke arritur t\u00eb kryesh edhe shkoll\u00ebn e lart\u00eb. Si ia b\u00ebje p\u00ebr t\u00eb mbuluar shpenzimet dhe gjith\u00e7ka tjet\u00ebr lidhur me shkoll\u00ebn?<\/strong><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Shkoll\u00ebn e lart\u00eb e kam dashur q\u00eb n\u00eb vog\u00ebli n\u00eb fakt. Gjithnj\u00eb kam q\u00ebn\u00eb i p\u00ebrkushtuar ndaj m\u00ebsimit derisa m\u00eb n\u00eb fund arrita t\u00eb ndiqja at\u00eb deg\u00eb q\u00eb gjithmon\u00eb kisha dashur, deg\u00ebn e Agronomis\u00eb n\u00eb Golem. Sigurisht q\u00eb ishte e v\u00ebshtir\u00eb. Ne ishim 7 f\u00ebmij\u00eb dhe shpenzimet ishin t\u00eb m\u00ebdha, por fatmir\u00ebsisht un\u00eb arrita t\u00eb siguroja burs\u00ebn si rezultat i notave t\u00eb mira dhe disi shpenzimet u leht\u00ebsuan. Vitet e universitetit kan\u00eb qen\u00eb m\u00eb t\u00eb bukurat p\u00ebr mua jo vet\u00ebm si vitet e rinis\u00eb dhe formimit tim, por edhe p\u00ebr shkak t\u00eb kujtimeve me shoq\u00ebrin\u00eb dhe ekspeditave q\u00eb b\u00ebnim n\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb ndihm\u00eb t\u00eb bujqve dhe fermer\u00ebve. Me krenari e them se kam pasur fatin q\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb deg\u00ebs q\u00eb un\u00eb studioja,\u00a0 n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb 5-vje\u00e7are t\u00eb sh\u00ebtisja \u00e7do trev\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>N\u00eb periudh\u00ebn e universitetit\u00a0 ti u njohe me n\u00ebn\u00ebn. Si ishte dashuria n\u00ebn komuniz\u00ebm?<\/strong><\/span><\/p><p><br \/><a href=\"http:\/\/www.nyje.al\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/WhatsApp-Image-2020-02-06-at-12.33.27.jpeg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2861 size-full aligncenter\" src=\"http:\/\/www.nyje.al\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/WhatsApp-Image-2020-02-06-at-12.33.27.jpeg\" alt=\"\" width=\"354\" height=\"234\" \/><\/a> <span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;font-size: 12pt;color: #999999\">Agim dhe Lirie Doku, fotoja e par\u00eb s\u00eb bashku nj\u00eb dit\u00eb para dasm\u00ebs, viti 1970<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Ah, dashuria! Dashuria n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, t\u00eb keqen gjyshi, ka q\u00ebn\u00eb, si i thon\u00eb asaj fjale \u201cbio\u201d. Nuk kishte falsitet, as p\u00ebrg\u00ebnjeshtrime, vet\u00ebm sinqeritet dhe p\u00ebrkushtim\u00a0 gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet e v\u00ebshtir\u00eb ta gjesh tek t\u00eb rinjt\u00eb dhe \u00e7iftet e sot\u00ebm. Me n\u00ebn\u00ebn t\u00ebnde jemi njohur n\u00eb vitet e shkoll\u00ebs. Ajo ka q\u00ebn\u00eb tre vjet m\u00eb e vog\u00ebl se un\u00eb. Nj\u00eb nat\u00eb t\u00eb shtune, n\u00eb nj\u00eb mbr\u00ebmje vall\u00ebzimi q\u00eb na organizonin gjithmon\u00eb, m\u00eb b\u00ebri p\u00ebrshtypje nj\u00eb vajz\u00eb e gjat\u00eb, e bukur, me flok\u00eb t\u00eb zeza kapur me dy karfica t\u00eb bardha nga t\u00eb dyja an\u00ebt dhe nj\u00eb fustan ngjyre kremi me cop\u00eb basme. Ajo rrinte strukur aty n\u00eb nj\u00eb cep me kok\u00ebn e ulur derisa un\u00eb shkova dhe me mir\u00ebsjellje i k\u00ebrkova nj\u00eb vall\u00ebzim. Ajo dukej e urt\u00eb, fjal\u00ebpak, por vet\u00ebm disa muaj m\u00eb pas do t\u00eb zbuloja q\u00eb ajo ishte femra m\u00eb xheloze dhe gazmore q\u00eb kisha njohur n\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebn time. P\u00ebrtej shakave, n\u00ebna jote ka q\u00ebn\u00eb dashuria ime e par\u00eb q\u00eb plot\u00ebsoi at\u00eb cop\u00ebz q\u00eb i mungonte jet\u00ebs sime.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>M\u00eb n\u00eb fund kjo dashuri u kuror\u00ebzua n\u00eb martes\u00eb. Ma p\u00ebrshkruaj pak at\u00eb dit\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe m\u00ebnyr\u00ebn si n\u00ebna dukej n\u00ebn vellon e bardh\u00eb?<\/strong><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Sa emocione ka pasur ajo dit\u00eb! Ende m\u00eb duhet nj\u00eb frym\u00ebmarrje e thell\u00eb para se t\u00eb filloj t\u00eb flas p\u00ebr martes\u00ebn ton\u00eb. Kishim aq shum\u00eb njer\u00ebz. Un\u00eb familjen e kisha n\u00eb fshatin B\u00ebrxull t\u00eb Tiran\u00ebs dhe m\u00eb duhet ta p\u00ebrmend q\u00eb at\u00eb dit\u00eb thuajse gjith\u00eb fshati mori pjes\u00eb. P\u00ebrsa u p\u00ebrket traditave, grat\u00eb ndaheshin ve\u00e7 e burrat ve\u00e7. M\u00eb kujtohet q\u00eb stolat dhe tavolinat i sigurova nga nj\u00eb mik i imi nga Tirana, nd\u00ebrsa orkestra ishte nj\u00eb grup burrash nga fshati.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Kemi k\u00ebrcyer aq shum\u00eb! Ushqimet ishin pak, por dashuria na mblidhte dhe i jepte lezet gjith\u00eb asaj dasme, por gjithsesi qershia mbi tort\u00eb ishte n\u00ebna jote. Ajo mbante veshur nj\u00eb fustan atlasi t\u00eb bardh\u00eb dhe t\u00eb gjat\u00eb, t\u00eb fryr\u00eb pak tek m\u00ebng\u00ebt dhe me disa lule rreth belit. Velloja e bardh\u00eb q\u00eb i binte mbi sy i jepte aq hijeshi, por prap\u00eb si t\u00eb t\u00eb them, mbetej nj\u00eb nuse n\u00ebn vellon e komunizmit sepse pas asaj dite gjith\u00e7ka ju kthye monotonis\u00eb s\u00eb p\u00ebrditshme.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Po sot gjysh, kur komunizmi nuk \u00ebsht\u00eb gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se nj\u00eb pjes\u00eb e historis\u00eb son\u00eb<\/strong><strong>, \u00e7far\u00eb mund t\u00eb thuash?<\/strong><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">E vetmja gj\u00eb q\u00eb do t\u2019i thosha kujtdo e sidomos brezit tuaj \u00ebsht\u00eb q\u00eb ta p\u00ebrdorni dhe shijoni si duhet k\u00ebt\u00eb koh\u00eb t\u00eb re q\u00eb ka ardhur. T\u00eb dini t\u00eb respektoni t\u00eb tjer\u00ebt, por mbi t\u00eb gjitha veten. T\u00eb njihni forc\u00ebn dhe aft\u00ebsit\u00eb tuaja duke mos lejuar ask\u00ebnd t\u00eb p\u00ebrpiqet t\u2019ju shkel, sepse vet\u00ebm keshtu do t\u00eb mundni t\u00eb arrini \u00e7do q\u00ebllim, nj\u00ebsoj si ne arrit\u00ebm t\u00eb shp\u00ebtonim nga kthetrat e regjimit komunist.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Faleminderit gjysh, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb kaq t\u00eb k\u00ebndshme mbushur me t\u00eb v\u00ebrteta t\u00eb trishta, por edhe me detaje t\u00eb \u00ebmbla q\u00eb duken sikur vall\u00ebzojn\u00eb n\u00ebn tingujt e vrazhd\u00eb t\u00eb komunizmit!<\/strong><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Armela P\u00ebrleka | 06.02.2020 | nyje.al Udh\u00ebtim n\u00eb t\u00eb shkuar\u00ebnN\u00ebn k\u00ebt\u00eb titull \u201cUdh\u00ebtim n\u00eb t\u00eb shkuar\u00ebn\u201d, po botojm\u00eb nj\u00eb cik\u00ebl shkrimesh dhe bisedash nga disa t\u00eb rinj nga qytete t\u00eb ndryshme t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb q\u00eb aspirojn\u00eb t\u00eb b\u00ebhen gazetar\u00eb. Jan\u00eb realizuar me prind\u00ebrit, gjysh\u00ebrit dhe t\u00eb af\u00ebrmit e tyre me q\u00ebllim njohjen e jet\u00ebs n\u00eb rreth t\u00eb ngusht\u00eb familjar po edhe njohjen e jet\u00ebs shoq\u00ebrore p\u00ebrgjat\u00eb shekullit t\u00eb kaluar. Si jetonin apo mbijetonin njer\u00ebzit tan\u00eb; si dashuroheshin apo detyroheshin t\u00eb zgjidhnin njeriun e jet\u00ebs; si e g\u00ebzonin jet\u00ebn dhe si i p\u00ebrballonin goditjet e saj; si ishin t\u00eb ndara rolet n\u00eb familje, dhe n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri sa t\u00eb varf\u00ebr aq edhe t\u00eb kontrolluar si\u00e7 ishte shoq\u00ebria shqiptare n\u00eb vitet 1945-1990?Jan\u00eb rr\u00ebfime q\u00eb iu tregojn\u00eb t\u00eb rinjve se e shkuara e paraardh\u00ebsve, n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb apo n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr mund t\u00eb b\u00ebhet p\u00ebrvoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhmen e secilit dhe p\u00ebr t\u00eb ardhmen e nj\u00eb vendi t\u00eb t\u00ebr\u00eb. Rr\u00ebfimi i 70-vje\u00e7arit Agim Doku: \u201cAjo mbante veshur nj\u00eb fustan atlasi t\u00eb bardh\u00eb dhe t\u00eb gjat\u00eb, t\u00eb fryr\u00eb pak tek m\u00ebng\u00ebt dhe me disa lule rreth belit. Velloja e bardh\u00eb q\u00eb i binte mbi sy i jepte aq hijeshi, por prap\u00eb si t\u00eb t\u00eb them, mbetej nj\u00eb nuse n\u00ebn vellon e komunizmit sepse pas asaj dite gjith\u00e7ka ju kthye monotonis\u00eb s\u00eb p\u00ebrditshme.\u201d N\u00ebn vellon e komunizmit Shum\u00eb kemi d\u00ebgjuar t\u00eb flitet p\u00ebr komunizmin nga kronika dhe dokumentar\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, nga d\u00ebshmi dhe tregime rreth asaj kohe, por t\u00eb intervistosh dik\u00eb q\u00eb e ka kaluar pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb jet\u00ebs n\u00eb at\u00eb koh\u00eb do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb nis\u00ebsh nj\u00eb udh\u00ebtim p\u00ebrtej fjal\u00ebve, p\u00ebrtej imagjinat\u00ebs.Gjyshi im quhet Agim Doku, 70 vje\u00e7. Jeton s\u00eb bashku me gjyshen n\u00eb Tiran\u00eb, t\u00eb dy n\u00eb pension. Ka studiuar Agronomi, profesion q\u00eb e ushtori p\u00ebr tridhjet\u00eb vjet. Vitet e fundit t\u00eb jet\u00ebs profesionale drejtoi Ekspozit\u00ebn \u201cShqip\u00ebria Sot\u201d, institucion i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm q\u00eb i sh\u00ebrbente propagand\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb imazh t\u00eb papreksh\u00ebm t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb socialiste e mb\u00ebshtetur n\u00eb forcat e veta. Kur kthen kok\u00ebn pas n\u00eb gjurm\u00ebt e s\u00eb shkuar\u00ebs komuniste, cila \u00ebsht\u00eb e para gj\u00eb q\u00eb t\u00eb vjen nd\u00ebrmend, gjysh?E para gj\u00eb q\u00eb m\u00eb kujtohet nga ajo koh\u00eb dhe m\u00eb e v\u00ebshtira p\u00ebr mua personalisht ka q\u00ebn\u00eb mohimi i shum\u00eb t\u00eb drejtave ku themelore ishte ajo e t\u00eb shprehurit. Komunizmi ndalon rrept\u00ebsisht lirin\u00eb e fjal\u00ebs dhe mendimit duke krijuar k\u00ebshtu nj\u00eb lloj izolimi jo vet\u00ebm nga bota e p\u00ebrparuar, por edhe nga vet\u00eb kulti i individit. Si rrjedhoj\u00eb e gjith\u00eb k\u00ebsaj, jeta ishte aq monotone sa thuajse \u00e7do dit\u00eb ishte nj\u00ebsoj p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ne, nj\u00eb dit\u00eb q\u00eb rrotullohej vet\u00ebm rreth partis\u00eb dhe t\u00eb mir\u00ebs s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt socialiste. Por \u00e7far\u00eb ndodhte me ata q\u00eb p\u00ebrpiqeshin t\u00eb dilnin sadopak nga ajo monotoni duke thyer ndonj\u00eb rregull t\u00eb koh\u00ebs?Vet\u00ebm d\u00ebnimi i priste. D\u00ebnimet varionin nga ato m\u00eb t\u00eb lehtat q\u00eb jepnin organet partiake dhe konsistonin n\u00eb shkrimin e flet\u00ebverrufe e deri n\u00eb burgim t\u00eb personit dhe internim t\u00eb familjes n\u00eb rastet kur fyhej regjimi qoft\u00eb edhe t\u00ebrthorazi apo kapeshe n\u00eb kalimin e paligjsh\u00ebm t\u00eb kufirit q\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb quhej automatikisht \u201ctradh\u00ebti ndaj atdheut\u201d. Krahas gjith\u00eb k\u00ebtyre mohimeve t\u00eb t\u00eb drejtave dhe v\u00ebshtir\u00ebsive, a kishte komunizmi an\u00ebt e tij pozitive?An\u00ebt pozitive t\u00eb komunizmit eklipsoheshin aq shum\u00eb nga v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb dhe vuajtjet sa p\u00ebr mendimin tim nuk duhen p\u00ebrmendur fare si argument. Gjithsesi n\u00ebse na duhet t\u00eb p\u00ebrmendim disa t\u00eb mira t\u00eb pakta do t\u00eb thoja arsimi i detyruesh\u00ebm 8-vje\u00e7ar, sigurimi i nj\u00eb vendi pune dhe sh\u00ebndet\u00ebsia q\u00eb siguronte nj\u00eb trajtim t\u00eb barabart\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Por megjithat\u00eb k\u00ebto nuk ishin asgj\u00eb krahasuar me mohimin e liris\u00eb s\u00eb shprehjes dhe mendimit dhe shitjen e ushqimeve baz\u00eb me tollona, dometh\u00ebn\u00eb t\u00eb limituara. Ti gjysh ke arritur t\u00eb kryesh edhe shkoll\u00ebn e lart\u00eb. Si ia b\u00ebje p\u00ebr t\u00eb mbuluar shpenzimet dhe gjith\u00e7ka tjet\u00ebr lidhur me shkoll\u00ebn?Shkoll\u00ebn e lart\u00eb e kam dashur q\u00eb n\u00eb vog\u00ebli n\u00eb fakt. Gjithnj\u00eb kam q\u00ebn\u00eb i p\u00ebrkushtuar ndaj m\u00ebsimit derisa m\u00eb n\u00eb fund arrita t\u00eb ndiqja at\u00eb deg\u00eb q\u00eb gjithmon\u00eb kisha dashur, deg\u00ebn e Agronomis\u00eb n\u00eb Golem. Sigurisht q\u00eb ishte e v\u00ebshtir\u00eb. Ne ishim 7 f\u00ebmij\u00eb dhe shpenzimet ishin t\u00eb m\u00ebdha, por fatmir\u00ebsisht un\u00eb arrita t\u00eb siguroja burs\u00ebn si rezultat i notave t\u00eb mira dhe disi shpenzimet u leht\u00ebsuan. Vitet e universitetit kan\u00eb qen\u00eb m\u00eb t\u00eb bukurat p\u00ebr mua jo vet\u00ebm si vitet e rinis\u00eb dhe formimit tim, por edhe p\u00ebr shkak t\u00eb kujtimeve me shoq\u00ebrin\u00eb dhe ekspeditave q\u00eb b\u00ebnim n\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb ndihm\u00eb t\u00eb bujqve dhe fermer\u00ebve. Me krenari e them se kam pasur fatin q\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb deg\u00ebs q\u00eb un\u00eb studioja,\u00a0 n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb 5-vje\u00e7are t\u00eb sh\u00ebtisja \u00e7do trev\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. N\u00eb periudh\u00ebn e universitetit\u00a0 ti u njohe me n\u00ebn\u00ebn. Si ishte dashuria n\u00ebn komuniz\u00ebm? Agim dhe Lirie Doku, fotoja e par\u00eb s\u00eb bashku nj\u00eb dit\u00eb para dasm\u00ebs, viti 1970 Ah, dashuria! Dashuria n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, t\u00eb keqen gjyshi, ka q\u00ebn\u00eb, si i thon\u00eb asaj fjale \u201cbio\u201d. Nuk kishte falsitet, as p\u00ebrg\u00ebnjeshtrime, vet\u00ebm sinqeritet dhe p\u00ebrkushtim\u00a0 gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet e v\u00ebshtir\u00eb ta gjesh tek t\u00eb rinjt\u00eb dhe \u00e7iftet e sot\u00ebm. Me n\u00ebn\u00ebn t\u00ebnde jemi njohur n\u00eb vitet e shkoll\u00ebs. Ajo ka q\u00ebn\u00eb tre vjet m\u00eb e vog\u00ebl se un\u00eb. Nj\u00eb nat\u00eb t\u00eb shtune, n\u00eb nj\u00eb mbr\u00ebmje vall\u00ebzimi q\u00eb na organizonin gjithmon\u00eb, m\u00eb b\u00ebri p\u00ebrshtypje nj\u00eb vajz\u00eb e gjat\u00eb, e bukur, me flok\u00eb t\u00eb zeza kapur me dy karfica t\u00eb bardha nga t\u00eb dyja an\u00ebt dhe nj\u00eb fustan ngjyre kremi me cop\u00eb basme. Ajo rrinte strukur aty n\u00eb nj\u00eb cep me kok\u00ebn e ulur derisa un\u00eb shkova dhe me mir\u00ebsjellje i k\u00ebrkova nj\u00eb vall\u00ebzim. Ajo dukej e urt\u00eb, fjal\u00ebpak, por vet\u00ebm disa muaj m\u00eb pas do t\u00eb zbuloja q\u00eb ajo ishte femra m\u00eb xheloze dhe gazmore q\u00eb kisha njohur n\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebn time. P\u00ebrtej shakave, n\u00ebna jote ka q\u00ebn\u00eb dashuria ime e par\u00eb q\u00eb plot\u00ebsoi at\u00eb cop\u00ebz q\u00eb i mungonte jet\u00ebs sime. M\u00eb n\u00eb fund kjo dashuri u kuror\u00ebzua n\u00eb martes\u00eb. Ma p\u00ebrshkruaj pak at\u00eb dit\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe m\u00ebnyr\u00ebn si n\u00ebna dukej n\u00ebn vellon e bardh\u00eb?Sa emocione ka pasur ajo dit\u00eb! Ende m\u00eb duhet nj\u00eb frym\u00ebmarrje e thell\u00eb para<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":5267,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"episode_type":"","audio_file":"","podmotor_file_id":"","podmotor_episode_id":"","cover_image":"","cover_image_id":"","duration":"","filesize":"","filesize_raw":"","date_recorded":"","explicit":"","block":"","ocean_post_layout":"right-sidebar","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"ocs-kulture-category-post-sidebar","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"on","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-2860","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2860","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2860"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2860\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25081,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2860\/revisions\/25081"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5267"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2860"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2860"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2860"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}