{"id":2149,"date":"2019-05-13T12:52:59","date_gmt":"2019-05-13T10:52:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nyje.al\/?p=2149"},"modified":"2024-09-04T00:29:05","modified_gmt":"2024-09-03T22:29:05","slug":"te-besh-nje-veper-arti-eshte-akt-politik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nyje.al\/sq\/te-besh-nje-veper-arti-eshte-akt-politik\/","title":{"rendered":"T\u00eb b\u00ebsh nj\u00eb vep\u00ebr arti \u00ebsht\u00eb akt politik"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"2149\" class=\"elementor elementor-2149\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1832c1bd e-flex e-con-boxed wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no e-con e-parent\" data-id=\"1832c1bd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-68c2bc1e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"68c2bc1e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #993300;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong> 13.05.2019 | nyje .al\u00a0<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><em>Vincent van Gerven Oei \u00ebsht\u00eb historian arti, studiues i filozofis\u00eb, filolog dhe bashk\u00eb-drejtor i platform\u00ebs online me akses t\u00eb hapur \u201cpunctum books\u201d. N\u00eb vitin 2011 zhvillon n\u00eb Shqip\u00ebri pun\u00ebn e tij k\u00ebrkimore mbi trash\u00ebgimin\u00eb dhe propagand\u00ebn monumentale, finalizimi i t\u00eb cil\u00ebs vjen me publikimin e librit \u201cLapidari\u201d. Pavar\u00ebsisht formimit t\u00eb tij, ai vendos t\u00eb ndryshoj\u00eb drejtim dhe t\u00eb fokusohet kryesisht n\u00eb analiz\u00ebn politike dhe zhvillimet social-kulturore, me q\u00ebllim kund\u00ebrshtimin e pushtetit dhe gjurmimin e lidhjeve t\u00eb tij me artin dhe politik\u00ebn n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/em><\/span><\/p><hr \/><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong><a href=\"http:\/\/www.nyje.al\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Vincent-WJ-Van-Gerven-Oei.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2151 alignright\" src=\"http:\/\/www.nyje.al\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Vincent-WJ-Van-Gerven-Oei.jpg\" alt=\"\" width=\"362\" height=\"334\" \/><\/a>Pyetje<\/strong>: P\u00ebrse zgjodh\u00ebt k\u00ebt\u00eb drejtim n\u00eb pun\u00ebn tuaj dhe p\u00ebrse vendos\u00ebt t\u00eb q\u00ebndronit n\u00eb Shqip\u00ebri?<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>P\u00ebrgjigje<\/strong>: Fillimisht un\u00eb kam ardhur n\u00eb Shqip\u00ebri si turist, por m\u00eb pas u shp\u00ebrngula k\u00ebtu p\u00ebr t\u00eb shkruar. Rash\u00eb n\u00eb kontakt me disa aktivist\u00eb nga Aleanca LGBT, dhe s\u00eb bashku me ta fillova t\u00eb zhvilloj pun\u00ebt e mia kuratoriale, e m\u00eb pas ka ardhur krejt natyrsh\u00ebm q\u00ebndrimi dhe angazhimi im k\u00ebtu. Nuk ka qen\u00eb e paramenduar. Kam marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr t\u00eb shkruaj p\u00ebr zhvillimet politike dhe social-kulturore n\u00eb Shqip\u00ebri pasi e kam ndjer\u00eb veten pjes\u00eb t\u00eb nj\u00eb komuniteti t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm q\u00eb i mungon analiza e thell\u00eb, faktet dhe gazetaria e paanshme. Nuk e b\u00ebj k\u00ebt\u00eb p\u00ebr Holland\u00ebn, as p\u00ebr vendet e tjera. P\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, po.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Pyetje<\/strong>: N\u00eb k\u00ebt\u00eb lloj pozicioni, si gazetar q\u00eb e ka t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb gjej\u00eb burimet e informacionit dhe faktet, si ia dilni t\u00eb respektoni parimin e objektivitetit e t\u00eb ndershm\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb sillni nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb thell\u00eb n\u00eb k\u00ebto kushte?<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>P\u00ebrgjigje<\/strong>: Kjo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb dhe nuk jam i sigurt\u00eb n\u00ebse e kam arritur thell\u00ebsin\u00eb e analiz\u00ebs duke ruajtur objektivitetin dhe paanshm\u00ebrin\u00eb. Ju e dini shum\u00eb mir\u00eb q\u00eb gj\u00ebrat p\u00ebr t\u00eb cilat kam shkruar ndonj\u00ebher\u00eb jan\u00eb konsideruar si propagand\u00eb, po ashtu edhe shkrimet e koleg\u00ebve t\u00eb mi. E pavar\u00ebsisht k\u00ebsaj besoj shum\u00eb te mendimi kritik. Ndaj p\u00ebrpiqem t\u00eb lexoj, t\u00eb jem i hapur ndaj mendimeve t\u00eb ndryshme, kund\u00ebr-argumentave dhe t\u00eb reflektoj mbi to. Nuk kam frik\u00eb t\u00eb zbuloj q\u00eb jam gabim dhe ta pranoj at\u00eb. Ndryshe nga \u201cpagabueshm\u00ebria absolute\u201d q\u00eb p\u00ebrcillet n\u00eb sfer\u00ebn politike n\u00eb Shqip\u00ebri, un\u00eb mendoj se \u00ebsht\u00eb gj\u00eb e mir\u00eb t\u00eb gabosh dhe ta pranosh.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Kujtoj fillimvitin 2013, kur ishin zgjedhjet e para n\u00eb t\u00eb cilat Edi Rama garonte si kryeminist\u00ebr. Gabimi im n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ka qen\u00eb q\u00eb shpresoja se kjo figur\u00eb do t\u00eb sillte nj\u00eb frym\u00eb t\u00eb re n\u00eb politik\u00ebb\u00ebrje. Shum\u00eb njer\u00ebz p\u00ebrreth meje ishin kthyer nga diaspora p\u00ebr t\u00eb ndihmuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces, por brenda nj\u00eb viti kjo shpres\u00eb vdiq. Shum\u00eb njer\u00ebz t\u00eb aft\u00eb dhe t\u00eb kualifikuar u hoq\u00ebn nga puna, vendin e tyre e zun\u00eb njer\u00ebzit q\u00eb ishin m\u00eb af\u00ebr partis\u00eb socialiste. Ky mendoj ka qen\u00eb zhg\u00ebnjim dhe gabim i madh i imi. Un\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb besoja v\u00ebrtet q\u00eb ekzistonin premisa t\u00eb mira p\u00ebr ndryshim n\u00eb sfer\u00ebn politike dhe kulturore, gj\u00eb q\u00eb nuk ndodhi. Zhg\u00ebnjime t\u00eb tilla m\u00eb kan\u00eb ndihmuar t\u00eb shoh m\u00eb me kujdes zhvillimet e m\u00ebvonshme politike dhe tani arrij t\u00eb jem m\u00eb i qart\u00eb n\u00eb mendim. Besoj se shum\u00eb njer\u00ebz, ve\u00e7an\u00ebrisht nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00ebt, kan\u00eb shpres\u00eb te Erion Veliaj, nj\u00ebsoj si dikur te Edi Rama, por edhe kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet, zhvillimi i saj do t\u00eb jet\u00eb po nj\u00ebsoj. E vetmja shpres\u00eb q\u00eb kam \u00ebsht\u00eb tek rinia shqiptare. I referohem aktivist\u00ebve q\u00eb angazhohen \u00e7do dit\u00eb me akte t\u00eb vogla politike por konsistente, atyre q\u00eb protestuan p\u00ebr universitetin.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Pyetje<\/strong>: Si e analizoni standartin e dyfisht\u00eb t\u00eb kryeministrit, i cili brenda Shqip\u00ebris\u00eb prezantohet si \u201cpolitikan i reformave t\u00eb m\u00ebdhaja\u201d dhe jasht\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb si \u201cartist\u201d?<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>P\u00ebrgjigje<\/strong>: P\u00ebrdorimi i dyfisht\u00eb i figur\u00ebs s\u00eb tij, brenda vendit si \u201cburr\u00eb i madh\u201d dhe jasht\u00eb vendit si artisti q\u00eb merret me gj\u00ebra cerebrale dhe vizionare mendoj se n\u00eb fillim ka qen\u00eb l\u00ebvizje e zgjuar. Pik\u00ebrisht me k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb jam p\u00ebrpjekur t\u00eb merrem q\u00eb prej fillimi, dhe kryesisht e kam kritikuar n\u00eb hap\u00ebsira t\u00eb artit jasht\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Kam b\u00ebr\u00eb disa analiza brenda diskursit nd\u00ebrkomb\u00ebtar artistik, n\u00ebp\u00ebr revista t\u00eb artit n\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb taktik\u00eb apo strategji t\u00eb propagand\u00ebs s\u00eb tij. Nuk besoj se do ia dal t\u00eb b\u00ebj ndryshim brenda Shqip\u00ebris\u00eb, pasi jam i huaj, por jasht\u00eb saj mendoj se kam zhvilluar nj\u00eb tjet\u00ebr ndjesi mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si Edi Rama e ka p\u00ebrdorur bot\u00ebn e artit \u201cp\u00ebr t\u00eb pastruar\u201d imazhin e tij. Duke qen\u00eb se vet\u00ebvler\u00ebsimi i lart\u00eb i Edi Ram\u00ebs i vjen m\u00eb s\u00eb shumti nga bota e artit, nj\u00eb kritik\u00eb e till\u00eb mendoj se ka qen\u00eb efektive. Nuk besoj shum\u00eb te sulmet politike t\u00eb lan\u00e7uara nga opozita.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Pyetje<\/strong>: P\u00ebrve\u00e7 analizave dhe kritikave ndaj pushtetit, jeni shprehur edhe p\u00ebr opozit\u00ebn zyrtare. N\u00eb shkrimin \u201c<span style=\"color: #3366ff\"><a style=\"color: #3366ff\" href=\"https:\/\/exit.al\/2019\/01\/qe-opozita-te-mos-perfundoje-ne-farse-te-vetvetes\/\">Q\u00eb opozita t\u00eb mos p\u00ebrfundoj\u00eb n\u00eb fars\u00eb t\u00eb vetvetes<\/a><\/span>\u201d ju shpreheni se makineria masive e paras\u00eb s\u00eb PS-s\u00eb nuk mund t\u00eb luftohet pa ide, pa ideale, pa program dhe pa propozime politike, dhe k\u00ebt\u00eb shkrim e publikoni brenda nj\u00eb platforme q\u00eb konsiderohet e djatht\u00eb. A p\u00ebrputhen shijet tuaja politike\/ p\u00eblqimet tuaja politike me politik\u00ebn redaksionale t\u00eb gazet\u00ebs Exit.al?<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>P\u00ebrgjigje<\/strong>: N\u00eb Shqip\u00ebri nuk ekziston as e djathta dhe as e majta. Partit\u00eb nuk jan\u00eb ashtu si\u00e7 e kan\u00eb emrin. Asnj\u00ebra nuk ka program politik. N\u00eb zgjedhjet e 2013-s u p\u00ebrpoqa t\u00eb lexoj platformat dhe politikat e k\u00ebtyre partive, e n\u00eb fakt kishin vet\u00ebm fletushka 5-faq\u00ebshe. Po mendoj se n\u00eb at\u00eb koh\u00eb nga ana e politikave, Partia Demokratike ishte m\u00eb e majt\u00eb se Partia Socialiste. Pra, kam v\u00ebrejtur q\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri partit\u00eb nuk funksionojn\u00eb sipas platformave politike, ato m\u00eb shum\u00eb jan\u00eb familje t\u00eb m\u00ebdha lidhjesh q\u00eb bazohen jo n\u00eb ide, por n\u00eb patronazhe, kontakte, marr\u00ebdh\u00ebnie personale.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Nuk mund t\u00eb flas n\u00eb em\u00ebr t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb redaksis\u00eb s\u00eb Exit.al, por dua t\u00eb them q\u00eb ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb platform\u00eb q\u00eb shkruajn\u00eb shum\u00eb autor\u00eb, shpeshher\u00eb edhe pa asnj\u00eb shp\u00ebrblim. Nuk ka zyr\u00eb t\u00eb madhe, nuk ka luks, nuk jemi \u201crehat\u201d. Nuk \u00ebsht\u00eb si disa gazeta t\u00eb tjera q\u00eb kan\u00eb mbi 30 gazetar\u00eb t\u00eb angazhuar e q\u00eb punojn\u00eb 24 or\u00eb n\u00eb 24 or\u00eb, kryesisht duke vjedhur shkrime nga portale t\u00eb tjera.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Un\u00eb gjithmon\u00eb dua t\u00eb jem kund\u00ebr pushtetit. Kushdo qoft\u00eb n\u00eb pushtet, duhet t\u00eb analizohet, kritikohet dhe t\u00eb ndiqet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb konstante. Un\u00eb mendoj se pushteti korrupton, jo vet\u00ebm n\u00eb Shqip\u00ebri, por gjithandej. Kjo \u00ebsht\u00eb bindja ime personale. Opozita n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb gjendje t\u00eb mjerueshme, por gjithmon\u00eb duhet t\u00eb kritikosh pushtetin. Ata kan\u00eb kontrollin. Patjet\u00ebr opozita b\u00ebn gabim pas gabimi, por \u00e7far\u00eb mund t\u00eb them? Mund t\u00eb shkruash nj\u00eb her\u00eb, por s\u2019ka sens t\u00eb shkruash m\u00eb shum\u00eb, pasi nuk jan\u00eb ata q\u00eb p\u00ebrdorin tenderat p\u00ebr vet\u00ebpasurim, nuk jan\u00eb ata q\u00eb p\u00ebrdorin zyrat qeveritare p\u00ebr aktivitete kriminale. Opozita nuk b\u00ebn asgj\u00eb, dhe ky \u00ebsht\u00eb problemi m\u00eb i madh i saj. Besoj se duhet t\u00eb jem anti-pushtet, e ndjej si detyrim t\u00eb jem shum\u00eb kritik ndaj pushtetit. Gjithmon\u00eb.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Pyetje<\/strong>: Si ka sh\u00ebrbyer angazhimi i artist\u00ebve nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb dhe shqiptar\u00eb n\u00eb planet urbanistike dhe arkitekturore t\u00eb Tiran\u00ebs, si dhe promovimit t\u00eb figur\u00ebs s\u00eb Edi Ram\u00ebs n\u00eb rang nd\u00ebrkomb\u00ebtar? Si ka ndikuar kjo n\u00eb klim\u00ebn n\u00eb artin bashk\u00ebkohor?<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>P\u00ebrgjigje<\/strong>: Shum\u00eb artist\u00eb kan\u00eb ikur, shum\u00eb pak artist\u00eb jetojn\u00eb ende n\u00eb Tiran\u00eb tashm\u00eb. Un\u00eb mund t\u2019i num\u00ebroj me gishta artist\u00ebt q\u00eb mendojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur. K\u00ebtu mund t\u00eb p\u00ebrmend artistin Armando Lulaj dhe Pleurad Xhaf\u00ebn, q\u00eb kan\u00eb mbajtur nj\u00eb q\u00ebndrim kritik dhe inteligjent gjat\u00eb gjith\u00eb aktivitetit t\u00eb tyre. N\u00eb k\u00ebto kushte, artist\u00ebt e pavarur nuk kan\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme brenda Shqip\u00ebris\u00eb. Madje p\u00ebr t\u00eb mbijetuar n\u00eb Shqip\u00ebri ata duhet t\u00eb punojn\u00eb jasht\u00eb vendit. Nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt q\u00eb kan\u00eb pranuar t\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb ngusht\u00ebsisht me pushtetin, jan\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb sistemit. N\u00eb k\u00ebto vite n\u00eb Shqip\u00ebri e kuptoj se \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb jetosh si artist, pasi t\u00eb gjitha hap\u00ebsirat, sh\u00ebrbimet jan\u00eb n\u00ebn zaptimin e nj\u00eb klike shum\u00eb t\u00eb vog\u00ebl njer\u00ebzish. \u00cbsht\u00eb kalbur Galeria e Arteve, ka shum\u00eb pak mund\u00ebsi p\u00ebr artist\u00ebt e sapodiplomuar nga Universiteti i Arteve. Qendra p\u00ebr Hapje dhe Dialog, as nuk \u00ebsht\u00eb hapje as nuk ka dialog. Ndaj, duhet t\u00eb kesh nj\u00eb personalitet shum\u00eb t\u00eb fort\u00eb dhe t\u00eb pavarur p\u00ebr t\u00eb rezistuar, ta njoh\u00ebsh shum\u00eb mir\u00eb situat\u00ebn politike dhe artistike n\u00eb vend, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mos p\u00ebrfundosh duke prodhuar nj\u00eb lloj arti q\u00eb nuk ka asnj\u00eb vler\u00eb, asnj\u00eb substanc\u00eb, dhe q\u00eb nuk mund t\u00eb na p\u00ebrfaq\u00ebsoj\u00eb n\u00eb asnj\u00eb sken\u00eb t\u00eb artit nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Anri Sala b\u00ebn pjes\u00eb te grupi i artist\u00ebve naiv q\u00eb ende besojn\u00eb se Edi Rama \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjti djalosh q\u00eb para 20 vitesh k\u00ebrkonte t\u00eb shnd\u00ebrronte Tiran\u00ebn me nj\u00eb grup artist\u00ebsh. Problemi q\u00ebndron se ai nuk mundet m\u00eb ta shnd\u00ebrroj\u00eb sistemin politik shqiptar, pasi ai tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb vet\u00eb sistemi.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Pyetje<\/strong>: Sipas jush a duhet q\u00eb vepra e artit t\u00eb reflektoj\u00eb nj\u00eb ndryshim social-politik? Cili \u00ebsht\u00eb q\u00ebndrimi juaj n\u00eb lidhje me artin e angazhuar?<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>P\u00ebrgjigje<\/strong>: Gjithmon\u00eb kam besuar se arti \u00ebsht\u00eb i lidhur ngusht\u00ebsisht me shoq\u00ebrin\u00eb. \u00c7do lloj arti \u2013 edhe n\u00ebse thot\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb politik \u2013 \u00ebsht\u00eb politik. Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb kjo \u00ebsht\u00eb t\u00ebr\u00ebsia e artit. Arti ka aspekte q\u00eb nuk jan\u00eb politike, por q\u00eb lidhen me estetik\u00ebn, me psikologjin\u00eb apo biografin\u00eb e artistit. Por gjithmon\u00eb ka nj\u00eb aspekt politik dhe kjo \u00ebsht\u00eb e pashmangshme. Ta dish k\u00ebt\u00eb fakt si artist \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme, ta shmang\u00ebsh apo ta mohosh \u00ebsht\u00eb budallall\u00ebk. N\u00eb momentin q\u00eb nj\u00eb artist thot\u00eb \u201cnuk jam politik\u201d apo \u201cnuk merrem me politik\u00eb\u201d kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shprehje q\u00eb buron nga nj\u00eb privilegj p\u00ebr t\u00eb mos u marr\u00eb me politik\u00ebn. Ka shum\u00eb njer\u00ebz n\u00eb bot\u00eb q\u00eb nuk duan t\u00eb merren me politik\u00eb sepse \u00ebsht\u00eb e urryeshme, e m\u00ebrzitshme, por n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb ndryshe. E urrejn\u00eb politik\u00ebn, por \u00ebsht\u00eb e pashmangshme.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Un\u00eb jetoj pjes\u00ebrisht n\u00eb Holand\u00eb dhe njer\u00ebzit aty kan\u00eb luksin t\u00eb mos merren me politik\u00ebn, sepse kan\u00eb nj\u00eb sistem q\u00eb funksionon pothuajse n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb automatike. At\u00ebher\u00eb kur nj\u00eb artist holandez thot\u00eb \u201cun\u00eb nuk merrem me politik\u00eb\u201d mendoj se \u00ebsht\u00eb privilegj, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb q\u00eb buron vet\u00ebm nga fakti q\u00eb je holandez. Kjo m\u00eb thot\u00eb se ai nuk ka jetuar asnj\u00ebher\u00eb n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb q\u00eb p\u00ebrkon me situat\u00ebn e shumic\u00ebs d\u00ebrrmuese t\u00eb bot\u00ebs, se duhet t\u00eb angazhohesh me politik\u00eb pasi ka kaos n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Si \u00ebsht\u00eb e mundur t\u00eb b\u00ebsh nj\u00eb vep\u00ebr arti n\u00eb Shqip\u00ebri q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e lidhur me politik\u00ebn? S\u2019\u00ebsht\u00eb e mundur fare! N\u00eb Shqip\u00ebri, q\u00eb kur del jasht\u00eb sht\u00ebpis\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb akt politik. T\u00eb b\u00ebsh nj\u00eb vep\u00ebr arti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb akt politik. Pothuajse \u00e7do gj\u00eb \u00ebsht\u00eb politike. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb q\u00eb na ka pushtuar, q\u00eb na mbyt dhe q\u00eb na frustron, por q\u00eb kemi detyr\u00ebn p\u00ebr ta p\u00ebrqafuar, p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb imazh, p\u00ebr ta v\u00ebn\u00eb n\u00eb pik\u00ebpyetje\u2026kjo \u00ebsht\u00eb detyra jon\u00eb.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Pyetje<\/strong>: N\u00eb librin \u201cPoezia Politike\u201d me autor Jeroen Mettes, i p\u00ebrkthyer nga ju n\u00eb vitin 2012 n\u00eb parath\u00ebnie shkruhet: Poezia moderne nuk ka form\u00eb, por konsistenc\u00eb (q\u00eb ndjehet). Nuk ka p\u00ebrmbajtje, por ka nj\u00eb problem (q\u00eb zhvillohet). Pra konsistenc\u00eb + problem = kompozicion&#8230; Pyetja \u00ebsht\u00eb si lidhen tek ju k\u00ebto interesa: poezia, politika dhe p\u00ebrkthimi?<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>P\u00ebrgjigje<\/strong>: Nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb k\u00ebtij libri e kam p\u00ebrkthyer para shum\u00eb vitesh dhe ai p\u00ebrmban poezi si dhe trajtes\u00eb teorike t\u00eb poezis\u00eb politike. Un\u00eb gjithmon\u00eb kam qen\u00eb i dashuruar me gjuh\u00ebn. Besoj se puna ime si studiues i filozofis\u00eb, si shkrimtar, si botues ka qen\u00eb gjithmon\u00eb e lidhur me dashurin\u00eb p\u00ebr gjuh\u00ebn. Kjo ka qen\u00eb dashuria ime e par\u00eb. Kam besuar se p\u00ebrkthimi \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb lexuar. Kur un\u00eb dua v\u00ebrtet t\u00eb lexoj nj\u00eb gj\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme, un\u00eb e p\u00ebrkthej. Sepse kjo \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb intensive dhe m\u00eb intime e leximit. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb p\u00ebrkthej, imagjinoj sikur jam autori, shnd\u00ebrrohem si ai, p\u00ebrpiqem t\u00eb jetoj n\u00eb z\u00ebrin e tij.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif\"><span style=\"font-size: 14pt\">Jeroen Mettes \u00ebsht\u00eb poet holandez q\u00eb u vetvrara n\u00eb nj\u00eb mosh\u00eb shum\u00eb t\u00eb re, kur ka qen\u00eb n\u00eb universitet. E kam p\u00ebrkthyer n\u00eb anglisht pasi besoj q\u00eb ka qen\u00eb nj\u00eb nga poet\u00ebt m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb dekadave t\u00eb fundit. Brenda pun\u00ebs s\u00eb Jeroen-it gjeta af\u00ebrsi me mendimet e mia. Argumentat q\u00eb b\u00ebn brenda kontekstit t\u00eb poezis\u00eb jan\u00eb nj\u00eb diskurs krejt tjet\u00ebr nga arti vizual. Ai nuk mendonte se poezia nuk ka lidhje me p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb, p\u00ebrkundrazi. <\/span><span style=\"font-size: 14pt\">Ka nj\u00eb forc\u00eb politike brenda poezis\u00eb. \u00cbsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ta shoh\u00ebsh, ta kuptosh. Ajo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e ngadalt\u00eb, k\u00ebrkon koh\u00eb p\u00ebr ta lexuar, rilexuar, p\u00ebrkthyer, rimenduar. Hapat e saj jan\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, t\u00eb ngadalt\u00eb, krejt e kund\u00ebrta e shpejt\u00ebsis\u00eb marramend\u00ebse t\u00eb politik\u00ebs bashk\u00ebkohore delirante. Poezia \u00ebsht\u00eb plot pushime.<\/span><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Problemi \u00ebsht\u00eb se gjuha angleze na rrethon, ndaj e kam p\u00ebrkthyer n\u00eb at\u00eb gjuh\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb aksesohet nga t\u00eb gjith\u00eb. Por thell\u00eb-thell\u00eb mendoj se ky fakt \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kufizim, pasi edhe gjuh\u00ebt e tjera kan\u00eb vler\u00eb dhe duhet t\u00eb njihen po ashtu. Kjo ka qen\u00eb arsyeja q\u00eb kam m\u00ebsuar gjuh\u00ebn shqipe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb rregullt. Na duhet t\u00eb flasim n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb tjera sepse na krijojn\u00eb nj\u00eb perspektiv\u00eb t\u00eb re.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Pyetje<\/strong>: Pushteti, estetika dhe qyteti. Cila \u00ebsht\u00eb ndjeshm\u00ebria q\u00eb k\u00ebrkon t\u00eb fabrikoj\u00eb estetika e pushtetit?<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif\"><span style=\"font-size: 14pt\"><strong>P\u00ebrgjigje: <\/strong>Dallohen disa shtresa: \u00ebsht\u00eb ana institucionale dhe ajo politike. M\u00ebnyra sesi pushteti shprehet n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn publike lidhet me lejet q\u00eb jepen, me emrat e rrug\u00ebve, me organizimin territorial. N\u00eb Holand\u00eb p\u00ebr shembull ekziston nj\u00eb shprehje q\u00eb thuhet se diku n\u00eb veri ekziston 1 km2 p\u00ebr t\u00eb cilin nuk ka asnj\u00eb plan, q\u00eb nuk duhet nd\u00ebrhyr\u00eb dhe mbi t\u00eb cilin nuk do t\u00eb ndodh\u00eb asgj\u00eb. Patjet\u00ebr q\u00eb kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb g\u00ebnjesht\u00ebr, se \u00e7do vend \u00ebsht\u00eb dizenjuar dhe p\u00ebrfunduar t\u00ebr\u00ebsisht. Po ashtu kujtoj nj\u00eb nism\u00eb n\u00eb Holand\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse e q\u00eb \u00ebsht\u00eb pasuar me nj\u00eb frym\u00ebzim t\u00eb madh nacional: nisma p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb mal.<br \/><\/span><span style=\"font-size: 14pt\">N\u00eb krahasim me Holand\u00ebn, n\u00eb Shqip\u00ebri ka shum\u00eb liri n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn publike. Ky lloj anarkizmi q\u00eb ekziston n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn publike, na jep shpres\u00eb, na jep liri, por u jep liri edhe t\u00eb tjer\u00ebve p\u00ebr ta zaptuar n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb\u2026 si\u00e7 ka ndodhur n\u00eb Kam\u00ebz, ku situata \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr shkak se \u00ebsht\u00eb zhvilluar n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb anarkike, organike. Sfida e k\u00ebtij qyteti \u00ebsht\u00eb sesi do t\u00eb rregullohet n\u00eb vazhdim dhe cila do t\u00eb jet\u00eb e ardhmja e tij. Un\u00eb mendoj se kur gjendja \u00ebsht\u00eb e keqe, ka shum\u00eb mund\u00ebsi. Dhe n\u00eb Kam\u00ebz ka shum\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr nd\u00ebrhyrje, qoft\u00eb me biseda me njer\u00ebzit, me komunitetin p\u00ebrreth, n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si jan\u00eb em\u00ebrtuar rrug\u00ebt apo shfaqje t\u00eb tjera t\u00eb pushtetit.<\/span><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Pas p\u00ebrfundimit t\u00eb studimeve n\u00eb Universitetin e Arteve b\u00ebra nj\u00eb pun\u00eb s\u00eb bashku me nj\u00eb artist holandez shum\u00eb t\u00eb angazhuar politikisht, me t\u00eb cilin bashk\u00ebpunoj ende sot e k\u00ebsaj dite prej m\u00eb shum\u00eb se 15 vitesh. Ai quhet Jonas Staal. Ne zhvilluam nj\u00eb pun\u00eb me emrat e rrug\u00ebve. N\u00eb at\u00eb periudh\u00eb n\u00eb Holand\u00eb kishte nj\u00eb debat shum\u00eb t\u00eb madh p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e emigrant\u00ebve. Opinioni publik i kategorizonte n\u00eb \u201cemigrant\u00eb t\u00eb mir\u00eb\u201d dhe \u201cemigrant\u00eb t\u00eb k\u00ebqinj\u201d. N\u00eb qytetin e Hag\u00ebs, kishte nj\u00eb lagje kineze &#8220;Chinatown&#8221;, dhe pushteti vendor b\u00ebri t\u00eb mundur q\u00eb emrin e rrug\u00ebs t\u2019ua vinte me shkronja kineze, pasi ata konsideroheshin si \u201cemigrant\u00ebt e mir\u00eb\u201d dhe lagjja t\u00ebrhiqte shum\u00eb turist\u00eb. Ne k\u00ebrkonim trajtim barazitar mes emigrant\u00ebve pasi nuk e pranonim diferencimin diskriminues, ndaj vendos\u00ebm q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrhynim n\u00eb em\u00ebrtimin e rrug\u00ebs s\u00eb lagjes s\u00eb turq\u00ebve dhe maroken\u00ebve. Arrit\u00ebm brenda lagjes s\u00eb arab\u00ebve dhe e shkruajt\u00ebm emrin e rrug\u00ebs me shkronjat e alfabetit t\u00eb tyre t\u00eb origjin\u00ebs. Ky akt u polemizua dhe nxiti nj\u00eb debat t\u00eb ashp\u00ebr publik, dhe ne d\u00ebshironim pik\u00ebrisht t\u00eb provokonim mendimin mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si trajtohen emigrant\u00ebt brenda qytetit.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif\"><span style=\"font-size: 14pt\"><a href=\"http:\/\/www.nyje.al\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/15978027_564274453769554_2535962172697211725_n.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-2150\" src=\"http:\/\/www.nyje.al\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/15978027_564274453769554_2535962172697211725_n.jpg\" alt=\"\" width=\"473\" height=\"315\" \/><\/a><\/span> <span style=\"color: #333399;font-size: 14pt\">N\u00eb kushtet e krijimit t\u00eb Kamz\u00ebs, nevoja p\u00ebr t\u00eb pasur nj\u00eb \u00e7ati ka q\u00ebn\u00eb m\u00eb emergjente sesa estetika &#8211; Vincent van Gerven Oei<\/span><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Pyetje<\/strong>: Ju pyesin n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb sesi e perceptoni ju tem\u00ebn e Bienales s\u00eb Arkitektur\u00ebs s\u00eb Venecias 2016 \u201cT\u00eb raportosh nga fronti\u201d ku komentoni q\u00eb \u00ebsht\u00eb thuajse e pamundur q\u00eb arkitektura t\u00eb raportoj\u00eb \u201cnga fronti tjet\u00ebr\u201d, pasi arkitektura \u00ebsht\u00eb pothuajse gjithmon\u00eb e lidhur me institucionet, dhe kryesisht ato shtet\u00ebrore. Dhe \u201cfronti\u201d shpreheni ju, \u00ebsht\u00eb kudo aty ku nuk \u00ebsht\u00eb shteti. A \u00ebsht\u00eb Kamza, me historin\u00eb e saj urbanistike, nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb raportimi \u201cnga fronti\u201d?<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>P\u00ebrgjigje<\/strong>: Kamza \u00ebsht\u00eb krijuar nga l\u00ebvizja e brendshme e popullsis\u00eb kryesisht nga viset veriore pas regjimit komunist dhe nevoja e njer\u00ebzve p\u00ebr nj\u00eb sht\u00ebpi ka qen\u00eb e madhe. N\u00eb k\u00ebto kushte patjet\u00ebr q\u00eb estetika nuk mund t\u00eb jet\u00eb parimi i par\u00eb, por \u00ebsht\u00eb nevoja p\u00ebr nj\u00eb \u00e7ati. Njer\u00ebzit kishin nevoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb jetuar, p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi. Dhe n\u00ebse shteti nuk t\u2019i jep rregullat se si mund t\u00eb b\u00ebhet, ata e b\u00ebjn\u00eb vet. Un\u00eb nuk jap asnj\u00eb vler\u00ebsim mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si jan\u00eb b\u00ebr\u00eb sht\u00ebpit\u00eb n\u00eb Kam\u00ebz, por dua t\u00eb shtoj se nd\u00ebrtimi i sht\u00ebpive t\u00eb tyre ka nj\u00eb vler\u00eb n\u00eb vetvete. Un\u00eb jam m\u00eb shum\u00eb i interesuar p\u00ebr ata q\u00eb duan t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi vet\u00eb, pra p\u00ebr procesin e krijimit nga nevoja me ato materiale q\u00eb t\u00eb gjenden p\u00ebrreth.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: 14pt;font-family: georgia, palatino, serif\">&#8220;P\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb kryesore ndaj asaj q\u00eb ka ndodhur n\u00eb Kam\u00ebz mendoj se e ka shteti. Dhe sot e k\u00ebsaj dite mendoj se ky qytet paragjykohet dhe lihet n\u00eb periferi duke mos i d\u00ebrguar asnj\u00eb fond, dhe duke e injoruar masivisht at\u00eb. P\u00ebrpos faktit q\u00eb ekziston nj\u00eb diskurs racist i hapur nga krer\u00ebt e politik\u00ebs duke folur p\u00ebr \u201cshpellar\u00eb\u201d.&#8221;<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Pyetje<\/strong>: Arti relacional dhe aktivizmi kreativ. A mund t\u00eb na hedh\u00ebsh pak drit\u00eb mbi k\u00ebto dy koncepte?<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>P\u00ebrgjigje<\/strong>: Arti relacional ka qen\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje brenda artit bashk\u00ebkohor nga nj\u00eb grupim artist\u00ebsh q\u00eb kan\u00eb nisur karrier\u00ebn n\u00eb vitet \u201890. Kjo l\u00ebvizje ka qen\u00eb reagim ndaj nj\u00eb arti q\u00eb ishte shum\u00eb abstrakt, cerebral, dhe i p\u00ebrkushtuar brenda hap\u00ebsirave t\u00eb muzeut. Ka qen\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje q\u00eb k\u00ebrkonte t\u2019i shtrinte aktivitetet artistike n\u00ebp\u00ebr qytete dhe komunitete, duke propozuar mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb \u00e7do gj\u00eb mund t\u00eb ishte art. Nj\u00eb pjes\u00eb e historis\u00eb s\u00eb artit ka qen\u00eb zgjerimi i fush\u00ebs s\u00eb tij, dhe arti relacional ka qen\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb tradit\u00eb. Arti mund t\u00eb zgjerohej edhe m\u00eb tej, deri te gjestet e t\u00eb ngr\u00ebnit, puna me komunitetin, nd\u00ebrhyrjet n\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb p\u00ebr t\u00eb shnd\u00ebrruar lagjen etj.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Kjo l\u00ebvizje \u00ebsht\u00eb p\u00ebrbrend\u00ebsuar nga nj\u00eb sistem politik neoliberal. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera dua t\u00eb them q\u00eb ka pasur politikan\u00eb q\u00eb e kan\u00eb kuptuar shum\u00eb mir\u00eb q\u00eb n\u00ebse \u201cata, si politikan\u00eb\u201d kan\u00eb probleme shoq\u00ebrore duhet t\u00eb p\u00ebrdorin artin si pjes\u00eb e zgjidhjes. N\u00eb momentin q\u00eb kemi ndonj\u00eb problem ku ka shum\u00eb emigrant\u00eb, ne do t\u00eb d\u00ebrgojm\u00eb disa artist\u00eb q\u00eb b\u00ebjn\u00eb pun\u00eb me komunitetin dhe e zgjidhim k\u00ebt\u00eb gj\u00eb. N\u00eb rastin kur artist\u00ebt nuk e kan\u00eb pasur shum\u00eb t\u00eb qart\u00eb konceptin e artit relacional, jan\u00eb p\u00ebrdorur haptazi dhe pa shije nga shteti. P.sh. n\u00ebse vendosim q\u00eb t\u00eb shkat\u00ebrrojm\u00eb nj\u00eb lagje, fillimisht vendosim t\u00eb b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb monument e m\u00eb pas e shkat\u00ebrrojm\u00eb. Ky lloj arti \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur si zbut\u00ebs.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Artist\u00ebt e identifikuar me k\u00ebt\u00eb l\u00ebvizje kan\u00eb lidhje me regjimin politik q\u00eb ekziston tani n\u00eb Shqip\u00ebri. Jan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebt q\u00eb kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb Bienalen e organizuar nga Edi Rama vite m\u00eb par\u00eb. Nj\u00eb rast q\u00eb e v\u00ebrteton k\u00ebt\u00eb gj\u00eb \u00ebsht\u00eb puna e ekspozuar n\u00eb fasad\u00ebn e Kryeministris\u00eb. P\u00ebr shkak t\u00eb protestave ajo vep\u00ebr \u00ebsht\u00eb e mbyllur me pllaka metalike, q\u00eb n\u00eb vetvete \u00ebsht\u00eb shum\u00eb ironike por edhe fantastike si ndodhi. T\u00eb mbyll\u00ebsh nj\u00eb vep\u00ebr arti krijuar prej nj\u00eb artisti t\u00eb artit relacional, e cila \u00ebsht\u00eb e destinuar q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrveproj\u00eb me njer\u00ebzit, kjo \u00ebsht\u00eb ironia q\u00eb nuk mund t\u00eb imagjinohet dhe \u00ebsht\u00eb ngjarje e madhe n\u00eb historin\u00eb e artit nd\u00ebrkomb\u00ebtar; edhe rasti i k\u00ebrpudh\u00ebs vep\u00ebr krejt\u00ebsisht \u201capolitike\u201d, politizohet duke u shkat\u00ebrruar. Kjo tregon se edhe gj\u00ebrat q\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb jen\u00eb jasht\u00eb logjik\u00ebs s\u00eb politik\u00ebs, mund t\u00eb p\u00ebrvet\u00ebsohen nga politika.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Ndaj e th\u00ebn\u00eb n\u00eb fund, kjo l\u00ebvizje e artit relacional ka qen\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje shum\u00eb e vog\u00ebl, n\u00eb fund t\u00eb historis\u00eb s\u00eb artit q\u00eb ka ekzistuar diku p\u00ebr nj\u00eb dekad\u00eb dhe m\u00eb pas ka marr\u00eb fund. \u00cbsht\u00eb v\u00ebrtet nj\u00eb art q\u00eb b\u00ebhet n\u00eb fund t\u00eb historis\u00eb, q\u00eb s\u2019lidhet pothuajse me asgj\u00eb, as me historin\u00eb, as me artin, as me politik\u00ebn, por vet\u00ebm \u201cb\u00ebn qejf\u201d.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Pyetje<\/strong>: Rezistenca n\u00eb art dhe rezistenca n\u00eb politik\u00eb, cilat jan\u00eb pik\u00ebprerjet?<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif\"><span style=\"font-size: 14pt\"><strong>P\u00ebrgjigje<\/strong>: Rezistenca duhet kudo, n\u00eb art, n\u00eb politik\u00eb, n\u00eb gazetari. Duhet t\u00eb jemi t\u00eb zgjuar p\u00ebr strategjin\u00eb e rezistenc\u00ebs. Rezistenca n\u00eb art \u00ebsht\u00eb krejt ndryshe nga rezistenca n\u00eb politik\u00eb, pasi realitetet jan\u00eb shum\u00eb ndryshe. <\/span><span style=\"font-size: 14pt\">Nuk besoj n\u00eb aktivizmin kreativ q\u00eb thot\u00eb q\u00eb jam vet\u00ebm politik, ka gjithmon\u00eb di\u00e7ka artistike q\u00eb reflekton mbi historin\u00eb e artit, e cila mund t\u00eb lidhet ose jo me politik\u00ebn. Arti ka logjik\u00ebn e vet dhe kjo duhet t\u00eb merret parasysh n\u00eb momentin q\u00eb ne duam t\u00eb b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb pun\u00eb arti.<\/span><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Rezistenca n\u00eb politik\u00eb ka nj\u00eb histori revolucionesh, zhvillimesh politike q\u00eb s\u2019kan\u00eb pasur asnj\u00eb lidhje me artin, por ka nj\u00eb logjik\u00eb krejt tjet\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn duhet t\u00eb kuptohet shum\u00eb qart\u00eb dhe t\u00eb dini se n\u00eb cil\u00ebn fush\u00eb jeni duke operuar. Patjet\u00ebr q\u00eb mund t\u00eb bashkohen t\u00eb dyja, por n\u00eb at\u00eb rast nd\u00ebrhyrjet q\u00eb b\u00ebhen duhet t\u00eb ken\u00eb frym\u00ebzim nga t\u00eb dyja an\u00ebt. T\u00eb b\u00ebsh rezistenc\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb kufirin q\u00eb bashkon artin dhe politik\u00ebn nuk \u00ebsht\u00eb aspak e leht\u00eb. Mbase Grupi HAVEIT nga Kosova, brenda kontekstit t\u00eb Kosov\u00ebs ia ka arritur ta b\u00ebj\u00eb k\u00ebt\u00eb gj\u00eb. Dhe kjo nuk arrihet kollaj, duhet shum\u00eb p\u00ebrkushtim.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>Pyetje<\/strong>: S\u00eb fundmi merrni n\u00eb analiz\u00eb procesin e integrimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb BE dhe procesin e reform\u00ebs n\u00eb drejt\u00ebsi. Historian arti dhe filozof q\u00eb merret me procese juridike, si i jeni qasur k\u00ebsaj dijeje?<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>P\u00ebrgjigje<\/strong>: Un\u00eb nuk jam jurist, por di t\u00eb lexoj. Dhe ligji, n\u00eb fund t\u00eb fundit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tekst i shkruar nga njer\u00ebzit. Patjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb kesh nj\u00eb k\u00ebshill\u00eb se si mund t\u00eb lexohen tekste t\u00eb tilla dhe v\u00ebshtir\u00ebsia buron edhe nga m\u00ebnyra se si policohet aksesi i materialeve.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Momentalisht, nga m\u00ebnyra se si po shkon procesi i vettingut n\u00eb Shqip\u00ebri, kuptohet leht\u00ebsisht q\u00eb nuk po respektohet Kushtetuta dhe as ligji. Un\u00eb ndjek me kujdes zhvillimet n\u00eb drejt\u00ebsi dhe marr n\u00eb analiz\u00eb at\u00eb q\u00eb ndodh realisht me at\u00eb q\u00eb duhej b\u00ebr\u00eb. E p\u00ebrs\u00ebris, un\u00eb e dashuroj gjuh\u00ebn, n\u00eb \u00e7do form\u00eb t\u00eb saj, edhe kur \u00ebsht\u00eb n\u00eb trajt\u00ebn e ligjit. Ligji \u00ebsht\u00eb si \u00e7do tekst tjet\u00ebr, por ndryshon nga forca e jasht\u00ebzakonshme q\u00eb ka. Ligji, \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb poezi me forc\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme. Un\u00eb e shoh se si p\u00ebrpara ligjit nuk jemi t\u00eb barabart\u00eb. N\u00eb Shqip\u00ebri, ligji ka m\u00eb shum\u00eb forc\u00eb kur arrestohet nj\u00eb shit\u00ebs ambulant dhe nuk ndodh asgj\u00eb kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr pezullim t\u00eb Gjykat\u00ebs Kushtetuese apo tejkalime afatesh. K\u00ebtu shoh nj\u00eb padrejt\u00ebsi t\u00eb madhe, ndaj dua t\u00eb merrem m\u00eb shum\u00eb me t\u00eb.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">***<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><em>Kjo bised\u00eb remote \u00ebsht\u00eb zhvilluar me dat\u00eb 20 prill mes grupit t\u00eb aktivist\u00ebve t\u00eb Kamz\u00ebs \u201cAta\u201d dhe Vincent van Gerven Oei q\u00eb ndodhej n\u00eb Kaliforni.<\/em><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><em>Vjen e p\u00ebrshtatur p\u00ebr publikim nga <strong>Diana Malaj.<\/strong><\/em><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>13.05.2019 | nyje .al\u00a0 Vincent van Gerven Oei \u00ebsht\u00eb historian arti, studiues i filozofis\u00eb, filolog dhe bashk\u00eb-drejtor i platform\u00ebs online me akses t\u00eb hapur \u201cpunctum books\u201d. N\u00eb vitin 2011 zhvillon n\u00eb Shqip\u00ebri pun\u00ebn e tij k\u00ebrkimore mbi trash\u00ebgimin\u00eb dhe propagand\u00ebn monumentale, finalizimi i t\u00eb cil\u00ebs vjen me publikimin e librit \u201cLapidari\u201d. Pavar\u00ebsisht formimit t\u00eb tij, ai vendos t\u00eb ndryshoj\u00eb drejtim dhe t\u00eb fokusohet kryesisht n\u00eb analiz\u00ebn politike dhe zhvillimet social-kulturore, me q\u00ebllim kund\u00ebrshtimin e pushtetit dhe gjurmimin e lidhjeve t\u00eb tij me artin dhe politik\u00ebn n\u00eb Shqip\u00ebri. Pyetje: P\u00ebrse zgjodh\u00ebt k\u00ebt\u00eb drejtim n\u00eb pun\u00ebn tuaj dhe p\u00ebrse vendos\u00ebt t\u00eb q\u00ebndronit n\u00eb Shqip\u00ebri?P\u00ebrgjigje: Fillimisht un\u00eb kam ardhur n\u00eb Shqip\u00ebri si turist, por m\u00eb pas u shp\u00ebrngula k\u00ebtu p\u00ebr t\u00eb shkruar. Rash\u00eb n\u00eb kontakt me disa aktivist\u00eb nga Aleanca LGBT, dhe s\u00eb bashku me ta fillova t\u00eb zhvilloj pun\u00ebt e mia kuratoriale, e m\u00eb pas ka ardhur krejt natyrsh\u00ebm q\u00ebndrimi dhe angazhimi im k\u00ebtu. Nuk ka qen\u00eb e paramenduar. Kam marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr t\u00eb shkruaj p\u00ebr zhvillimet politike dhe social-kulturore n\u00eb Shqip\u00ebri pasi e kam ndjer\u00eb veten pjes\u00eb t\u00eb nj\u00eb komuniteti t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm q\u00eb i mungon analiza e thell\u00eb, faktet dhe gazetaria e paanshme. Nuk e b\u00ebj k\u00ebt\u00eb p\u00ebr Holland\u00ebn, as p\u00ebr vendet e tjera. P\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, po. Pyetje: N\u00eb k\u00ebt\u00eb lloj pozicioni, si gazetar q\u00eb e ka t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb gjej\u00eb burimet e informacionit dhe faktet, si ia dilni t\u00eb respektoni parimin e objektivitetit e t\u00eb ndershm\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb sillni nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb thell\u00eb n\u00eb k\u00ebto kushte?P\u00ebrgjigje: Kjo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb dhe nuk jam i sigurt\u00eb n\u00ebse e kam arritur thell\u00ebsin\u00eb e analiz\u00ebs duke ruajtur objektivitetin dhe paanshm\u00ebrin\u00eb. Ju e dini shum\u00eb mir\u00eb q\u00eb gj\u00ebrat p\u00ebr t\u00eb cilat kam shkruar ndonj\u00ebher\u00eb jan\u00eb konsideruar si propagand\u00eb, po ashtu edhe shkrimet e koleg\u00ebve t\u00eb mi. E pavar\u00ebsisht k\u00ebsaj besoj shum\u00eb te mendimi kritik. Ndaj p\u00ebrpiqem t\u00eb lexoj, t\u00eb jem i hapur ndaj mendimeve t\u00eb ndryshme, kund\u00ebr-argumentave dhe t\u00eb reflektoj mbi to. Nuk kam frik\u00eb t\u00eb zbuloj q\u00eb jam gabim dhe ta pranoj at\u00eb. Ndryshe nga \u201cpagabueshm\u00ebria absolute\u201d q\u00eb p\u00ebrcillet n\u00eb sfer\u00ebn politike n\u00eb Shqip\u00ebri, un\u00eb mendoj se \u00ebsht\u00eb gj\u00eb e mir\u00eb t\u00eb gabosh dhe ta pranosh.Kujtoj fillimvitin 2013, kur ishin zgjedhjet e para n\u00eb t\u00eb cilat Edi Rama garonte si kryeminist\u00ebr. Gabimi im n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ka qen\u00eb q\u00eb shpresoja se kjo figur\u00eb do t\u00eb sillte nj\u00eb frym\u00eb t\u00eb re n\u00eb politik\u00ebb\u00ebrje. Shum\u00eb njer\u00ebz p\u00ebrreth meje ishin kthyer nga diaspora p\u00ebr t\u00eb ndihmuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces, por brenda nj\u00eb viti kjo shpres\u00eb vdiq. Shum\u00eb njer\u00ebz t\u00eb aft\u00eb dhe t\u00eb kualifikuar u hoq\u00ebn nga puna, vendin e tyre e zun\u00eb njer\u00ebzit q\u00eb ishin m\u00eb af\u00ebr partis\u00eb socialiste. Ky mendoj ka qen\u00eb zhg\u00ebnjim dhe gabim i madh i imi. Un\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb besoja v\u00ebrtet q\u00eb ekzistonin premisa t\u00eb mira p\u00ebr ndryshim n\u00eb sfer\u00ebn politike dhe kulturore, gj\u00eb q\u00eb nuk ndodhi. Zhg\u00ebnjime t\u00eb tilla m\u00eb kan\u00eb ndihmuar t\u00eb shoh m\u00eb me kujdes zhvillimet e m\u00ebvonshme politike dhe tani arrij t\u00eb jem m\u00eb i qart\u00eb n\u00eb mendim. Besoj se shum\u00eb njer\u00ebz, ve\u00e7an\u00ebrisht nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00ebt, kan\u00eb shpres\u00eb te Erion Veliaj, nj\u00ebsoj si dikur te Edi Rama, por edhe kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet, zhvillimi i saj do t\u00eb jet\u00eb po nj\u00ebsoj. E vetmja shpres\u00eb q\u00eb kam \u00ebsht\u00eb tek rinia shqiptare. I referohem aktivist\u00ebve q\u00eb angazhohen \u00e7do dit\u00eb me akte t\u00eb vogla politike por konsistente, atyre q\u00eb protestuan p\u00ebr universitetin. Pyetje: Si e analizoni standartin e dyfisht\u00eb t\u00eb kryeministrit, i cili brenda Shqip\u00ebris\u00eb prezantohet si \u201cpolitikan i reformave t\u00eb m\u00ebdhaja\u201d dhe jasht\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb si \u201cartist\u201d?P\u00ebrgjigje: P\u00ebrdorimi i dyfisht\u00eb i figur\u00ebs s\u00eb tij, brenda vendit si \u201cburr\u00eb i madh\u201d dhe jasht\u00eb vendit si artisti q\u00eb merret me gj\u00ebra cerebrale dhe vizionare mendoj se n\u00eb fillim ka qen\u00eb l\u00ebvizje e zgjuar. Pik\u00ebrisht me k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb jam p\u00ebrpjekur t\u00eb merrem q\u00eb prej fillimi, dhe kryesisht e kam kritikuar n\u00eb hap\u00ebsira t\u00eb artit jasht\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Kam b\u00ebr\u00eb disa analiza brenda diskursit nd\u00ebrkomb\u00ebtar artistik, n\u00ebp\u00ebr revista t\u00eb artit n\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb taktik\u00eb apo strategji t\u00eb propagand\u00ebs s\u00eb tij. Nuk besoj se do ia dal t\u00eb b\u00ebj ndryshim brenda Shqip\u00ebris\u00eb, pasi jam i huaj, por jasht\u00eb saj mendoj se kam zhvilluar nj\u00eb tjet\u00ebr ndjesi mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si Edi Rama e ka p\u00ebrdorur bot\u00ebn e artit \u201cp\u00ebr t\u00eb pastruar\u201d imazhin e tij. Duke qen\u00eb se vet\u00ebvler\u00ebsimi i lart\u00eb i Edi Ram\u00ebs i vjen m\u00eb s\u00eb shumti nga bota e artit, nj\u00eb kritik\u00eb e till\u00eb mendoj se ka qen\u00eb efektive. Nuk besoj shum\u00eb te sulmet politike t\u00eb lan\u00e7uara nga opozita. Pyetje: P\u00ebrve\u00e7 analizave dhe kritikave ndaj pushtetit, jeni shprehur edhe p\u00ebr opozit\u00ebn zyrtare. N\u00eb shkrimin \u201cQ\u00eb opozita t\u00eb mos p\u00ebrfundoj\u00eb n\u00eb fars\u00eb t\u00eb vetvetes\u201d ju shpreheni se makineria masive e paras\u00eb s\u00eb PS-s\u00eb nuk mund t\u00eb luftohet pa ide, pa ideale, pa program dhe pa propozime politike, dhe k\u00ebt\u00eb shkrim e publikoni brenda nj\u00eb platforme q\u00eb konsiderohet e djatht\u00eb. A p\u00ebrputhen shijet tuaja politike\/ p\u00eblqimet tuaja politike me politik\u00ebn redaksionale t\u00eb gazet\u00ebs Exit.al?P\u00ebrgjigje: N\u00eb Shqip\u00ebri nuk ekziston as e djathta dhe as e majta. Partit\u00eb nuk jan\u00eb ashtu si\u00e7 e kan\u00eb emrin. Asnj\u00ebra nuk ka program politik. N\u00eb zgjedhjet e 2013-s u p\u00ebrpoqa t\u00eb lexoj platformat dhe politikat e k\u00ebtyre partive, e n\u00eb fakt kishin vet\u00ebm fletushka 5-faq\u00ebshe. Po mendoj se n\u00eb at\u00eb koh\u00eb nga ana e politikave, Partia Demokratike ishte m\u00eb e majt\u00eb se Partia Socialiste. Pra, kam v\u00ebrejtur q\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri partit\u00eb nuk funksionojn\u00eb sipas platformave politike, ato m\u00eb shum\u00eb jan\u00eb familje t\u00eb m\u00ebdha lidhjesh q\u00eb bazohen jo n\u00eb ide, por n\u00eb patronazhe, kontakte, marr\u00ebdh\u00ebnie personale.Nuk mund t\u00eb flas n\u00eb em\u00ebr t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb redaksis\u00eb s\u00eb Exit.al, por dua t\u00eb them q\u00eb ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb platform\u00eb q\u00eb shkruajn\u00eb shum\u00eb autor\u00eb, shpeshher\u00eb edhe pa asnj\u00eb shp\u00ebrblim. Nuk ka zyr\u00eb t\u00eb madhe, nuk ka luks, nuk jemi \u201crehat\u201d. Nuk \u00ebsht\u00eb si disa gazeta t\u00eb tjera q\u00eb kan\u00eb mbi 30 gazetar\u00eb t\u00eb angazhuar e q\u00eb punojn\u00eb 24 or\u00eb n\u00eb 24 or\u00eb, kryesisht duke vjedhur shkrime nga portale t\u00eb tjera. Un\u00eb gjithmon\u00eb dua t\u00eb jem kund\u00ebr pushtetit. Kushdo qoft\u00eb n\u00eb pushtet, duhet t\u00eb analizohet, kritikohet dhe t\u00eb ndiqet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb konstante. Un\u00eb mendoj<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":4677,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"episode_type":"","audio_file":"","podmotor_file_id":"","podmotor_episode_id":"","cover_image":"","cover_image_id":"","duration":"","filesize":"","filesize_raw":"","date_recorded":"","explicit":"","block":"","ocean_post_layout":"right-sidebar","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"ocs-kulture-category-post-sidebar","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"on","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-2149","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2149","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2149"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24865,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2149\/revisions\/24865"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}