{"id":2046,"date":"2019-03-15T15:13:39","date_gmt":"2019-03-15T14:13:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nyje.al\/?p=2046"},"modified":"2024-09-03T13:20:16","modified_gmt":"2024-09-03T11:20:16","slug":"manifesti-i-revoltes-femerore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nyje.al\/sq\/manifesti-i-revoltes-femerore\/","title":{"rendered":"MANIFESTI I REVOLT\u00cbS FEM\u00cbRORE"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"2046\" class=\"elementor elementor-2046\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-59b5df9e e-flex e-con-boxed wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no e-con e-parent\" data-id=\"59b5df9e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4d92c595 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4d92c595\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #800000;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>P\u00ebrkthim nga redaksia e Nyjes | 15.03.2019 | nyje.al\u00a0<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><a href=\"http:\/\/www.nyje.al\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/manifesti.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2047 size-full\" src=\"http:\/\/www.nyje.al\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/manifesti.jpg\" alt=\"Pun\u00ebtore t\u00eb fasonerive tek presin t\u00eb marrin rrog\u00ebn. Kam\u00ebz 2017\" width=\"1760\" height=\"1135\" \/><\/a> <span style=\"color: #808080\"><em>Pun\u00ebtore t\u00eb fasonerive tek presin t\u00eb marrin rrog\u00ebn. Kam\u00ebz 2017<\/em><\/span><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Manifesti i Revolt\u00ebs Fem\u00ebrore \u00ebsht\u00eb shk\u00ebputur nga p\u00ebrmbledhja e shkrimeve t\u00eb nj\u00ebr\u00ebs prej mendimtareve m\u00eb t\u00eb njohura e m\u00eb t\u00eb dashura italiane Carla Lonzi, nga vepra me titullin<em> \u201cLe t\u00eb p\u00ebshtyjm\u00eb mbi Hegel dhe shkrime t\u00eb tjera\u201d<\/em>, e viteve 1970-1972. \u00a0N\u00eb parath\u00ebnien q\u00eb vet\u00eb Lonzi i b\u00ebn shkrimeve t\u00eb saj dhe atyre q\u00eb kan\u00eb nj\u00eb karakter m\u00eb kolektiv, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Manifesti, shtron se rreziku q\u00eb u kanoset k\u00ebtyre shkrimeve \u00ebsht\u00eb se do t\u00eb merren si tekste fikse teorike, nd\u00ebrsa p\u00ebr t\u00eb kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb form\u00ebn fillestare sesi me dal\u00eb n\u00eb pah dhe zbuluar dhe me e gjet\u00eb nj\u00eb shteg -cilido qoft\u00eb ai- p\u00ebr t\u00eb shprehur sesi kultura mashkullore n\u00eb \u00e7do nivel t\u00eb sajin ia ka dal\u00eb t\u00eb teorizoj\u00eb inferioritetin e gruas, e rrjedhimisht e ka b\u00ebr\u00eb at\u00eb t\u00eb duket aq t\u00eb natyrsh\u00ebm duke e normalizuar at\u00eb. P\u00ebr grat\u00eb e kolektivit autore t\u00eb Manifestit, procesi i shkrimit t\u00eb tij ka qen\u00eb sinonim me vet\u00eb \u00e7lirimin vazhdon Lonzi. Tekstet q\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebtij publikimi kan\u00eb qen\u00eb p\u00ebr Lonzin n\u00eb vetevete edhe si premis\u00eb edhe si profeci e asaj q\u00eb do t\u00eb kishte vazhduar si angazhim primar n\u00eb jet\u00ebn e saj. Ajo \u00e7ka i b\u00ebn p\u00ebrshtypje p\u00ebrkthyeseve t\u00eb k\u00ebtij teksti \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnimi n\u00eb form\u00ebn e nj\u00eb footnote t\u00eb vet\u00eb autores, teksa pohon si m\u00eb posht\u00eb:<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"> <em>\u201cDisa sh\u00ebnime t\u00eb \u2018nd\u00ebrgjegjes\u2019 jan\u00eb b\u00ebr\u00eb nga grupet e Revolt\u00ebs Fem\u00ebrore dhe prandaj jan\u00eb firmosur dhe jan\u00eb me autor\u00ebsi kolektive. Nd\u00ebrsa n\u00eb emrin tim mbetet elaborimi i temave n\u00eb tekstet m\u00eb t\u00eb gjera. Tani ajo faz\u00eb ka p\u00ebrfunduar: vet\u00eb nd\u00ebrgjegjja e v\u00ebrtet\u00eb m\u00eb ka drejtuar tek nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb shprehuri ngusht\u00ebsisht personale.<\/em>\u201d Faz\u00eb kalimi q\u00eb rezonon me p\u00ebrvoja t\u00eb ngjashme t\u00eb rezistencave feministe n\u00eb vende e koh\u00eb t\u00eb tjera. <\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Ky tekst i \u00ebsht\u00eb n\u00ebnshtruar redaktimit p\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit n\u00eb muajin korrik 2024.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>MANIFESTI I REVOLT\u00cbS FEM\u00cbRORE<\/strong><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">\u201cA do t\u00eb jen\u00eb grat\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb ndara prej nj\u00ebra-tjetr\u00ebs? A s\u2019do t\u00eb arrijn\u00eb kurr\u00eb t\u00eb krijojn\u00eb nj\u00eb trup t\u00eb vet\u00ebm? (Olympe de Gouges, 1971)<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Gruaja nuk duhet definuar n\u00eb raport me burrin. N\u00eb k\u00ebt\u00eb vet\u00ebdije themelohet sa lufta po aq edhe liria jon\u00eb.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Burri nuk \u00ebsht\u00eb modeli t\u00eb cilit duhet t\u2019i p\u00ebrshtasim procesin e zbulimit t\u00eb vetes q\u00eb gruaja b\u00ebn.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Gruaja \u00ebsht\u00eb <em>tjetri<\/em> p\u00ebrball\u00eb burrit. Burri \u00ebsht\u00eb <em>tjetri<\/em> p\u00ebrball\u00eb gruas. Barazia \u00ebsht\u00eb tentativ\u00eb ideologjike p\u00ebr ta n\u00ebnshtruar gruan n\u00eb nivele edhe m\u00eb t\u00eb larta.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Identifikimi i gruas me burrin do t\u00eb thot\u00eb mbyllje e shtegut t\u00eb fund\u00ebm t\u00eb \u00e7lirimit.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">\u00c7lirim p\u00ebr gruan nuk do t\u00eb thot\u00eb pranim i t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs jet\u00eb q\u00eb b\u00ebn burri se ndryshe \u00ebsht\u00eb e pamundur, por me shpreh\u00eb\u00a0 kuptimin e saj t\u00eb ekzistenc\u00ebs.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Gruaja si subjekt nuk e refuzon burrin si subjekt, por e refuzon si rol absolut. N\u00eb jet\u00ebn shoq\u00ebrore e refuzon si rol autoritar.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Deri tani miti i p\u00ebrplot\u00ebsimit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur nga burri p\u00ebr t\u00eb justifikuar pushtetin e tij.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Grat\u00eb m\u00ebsohen q\u00eb n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri p\u00ebr t\u2019u bindur; p\u00ebr t\u00eb mos marr\u00eb vendime dhe p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb plot\u00ebsisht t\u00eb varura nga persona \u201ct\u00eb aft\u00eb\u201d dhe \u201ct\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm\u201d si: babai, burri, v\u00ebllai.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Imazhi fem\u00ebror me t\u00eb cilin burri ka interpretuar gruan ka qen\u00eb nj\u00eb shpikje.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Virgj\u00ebria, dlir\u00ebsia, besnik\u00ebria, nuk jan\u00eb virtyte; por nyje p\u00ebr t\u00eb krijuar dhe mbajtur familjen. Nderi \u00ebsht\u00eb kodifikimi represiv i rradh\u00ebs.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">N\u00eb martes\u00eb gruaja, e privuar nga emri i saj, e humbet identitetin duke qen\u00eb personifikimi i kalimit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb pron\u00ebs mes babait t\u00eb saj dhe burrit.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Kush lind, nuk e ka mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u2019u dh\u00ebn\u00eb f\u00ebmij\u00ebve emrin e vet: e drejta e gruas ka qen\u00eb mund\u00ebsi e t\u00eb tjer\u00ebve, q\u00eb m\u00eb pas \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb privilegj.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Na detyrojn\u00eb t\u00eb m\u00ebtojm\u00eb d\u00ebshmin\u00eb e nj\u00eb fakti natyror.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Njohim tek martesa institucionin q\u00eb ka n\u00ebnshtruar gruan ndaj fatit mashkullor. Jemi kund\u00ebr martes\u00ebs.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Divorci \u00ebsht\u00eb shartim martesash, nga i cili ky institucion del edhe m\u00eb shum\u00eb i p\u00ebrforcuar.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">P\u00ebr\u00e7imi i jet\u00ebs, respekti, dhe kuptimi i saj jan\u00eb eksperienca t\u00eb forta t\u00eb gruas dhe vlera q\u00eb ajo k\u00ebrkon t\u2019i ket\u00eb.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Elementi i par\u00eb i mllefit t\u00eb gruas ndaj shoq\u00ebris\u00eb q\u00ebndron n\u00eb faktin se \u00ebsht\u00eb e detyruar ta p\u00ebrballoj\u00eb m\u00ebm\u00ebsin\u00eb si ultimatum.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Denoncojm\u00eb denatyrimin \u00a0e m\u00ebm\u00ebsis\u00eb q\u00eb paguhet me koston e p\u00ebrjashtimit.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Mohimi i s\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr t\u00eb abortuar hyn n\u00eb veton globale q\u00eb i b\u00ebhet autonomis\u00eb s\u00eb gruas.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Nuk duam ta mendojm\u00eb m\u00ebm\u00ebsin\u00eb p\u00ebr gjith\u00eb jet\u00ebn dhe t\u00eb vazhdojm\u00eb t\u00eb jemi instrumente t\u00eb pavet\u00ebdijshme t\u00eb fuqis\u00eb patriarkale.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Gruaja \u00ebsht\u00eb e lodhur duke rritur nj\u00eb djal\u00eb q\u00eb do t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb partner i dhunsh\u00ebm.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">N\u00eb p\u00ebrballjet e saj, gruaja \u00e7liron edhe f\u00ebmij\u00ebn dhe f\u00ebmija \u00ebsht\u00eb njer\u00ebzimi.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">N\u00eb t\u00eb gjitha format e bashk\u00ebjetes\u00ebs, t\u00eb ushqyerit, pastrimi dhe p\u00ebrkujdesja n\u00eb \u00e7do moment t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme duhet t\u00eb jen\u00eb gjeste reciproke.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Njohim karakterin mistifikues t\u00eb t\u00eb gjitha ideologjive, sepse n\u00ebp\u00ebrmjet formave t\u00eb arsyetuara t\u00eb pushtetit (teologjik, moral, filozofik, politik), kan\u00eb detyruar njer\u00ebzimin t\u2019i n\u00ebnshtrohen nj\u00eb kusht\u00ebzimi joautentik dhe shtyp\u00ebs.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Pas \u00e7do ideologjie ne shquajm\u00eb hierarkin\u00eb e sekseve.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Nuk duam m\u00eb asnj\u00eb ekran nd\u00ebrmjet\u00ebsues mes nesh dhe bot\u00ebs.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Feminizmi ka qen\u00eb momenti i par\u00eb politik i kritik\u00ebs historike t\u00eb familjes dhe shoq\u00ebris\u00eb.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Unifikojm\u00eb situatat dhe episodet e p\u00ebrvoj\u00ebs historike feministe: n\u00eb to gruaja \u00ebsht\u00eb manifestuar si ajo q\u00eb ka nd\u00ebrprer\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb monologun e civilizimit patriarkal.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Ne identifikojm\u00eb n\u00eb pun\u00ebt sht\u00ebpiake t\u00eb pashp\u00ebrblyera mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb i krijon kapitalizmit, privatit dhe shtetit p\u00ebr t\u00eb mbetur gjall\u00eb.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">A do t\u00eb lejojm\u00eb at\u00eb q\u00eb vazhdimisht p\u00ebrs\u00ebritet n\u00eb fund t\u00eb \u00e7do revolucioni popullor ku gruaja, q\u00eb ka luftuar bashk\u00eb me t\u00eb tjer\u00eb, t\u00eb gjendet e l\u00ebn\u00eb m\u00ebnjan\u00eb me t\u00eb gjitha problemet e saj?<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Urrejm\u00eb mekanizmat e konkurrenc\u00ebs dhe shantazhit q\u00eb ushtrohen n\u00eb bot\u00ebn e hegjemonis\u00eb s\u00eb efi\u00e7ienc\u00ebs. Ne duam q\u00eb aft\u00ebsit\u00eb tona pun\u00ebtore t\u2019i v\u00ebm\u00eb n\u00eb dispozicion t\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebrie imune.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Lufta ka q\u00ebn\u00eb gjithmon\u00eb aktivitet specifik i mashkullit dhe modeli tipik i sjelljes burr\u00ebrore.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Barazia e shp\u00ebrndarjes \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e drejt\u00eb e jona, por shtypja jon\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr gj\u00eb. A na mjafton barazia n\u00eb rroga kur kemi mbi shpin\u00eb shum\u00eb or\u00eb t\u00eb tjera me pun\u00eb sht\u00ebpiake?<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Rishikojm\u00eb kontributet krijuese t\u00eb gruas n\u00eb shoq\u00ebri dhe zhb\u00ebjm\u00eb mitin e pun\u00ebs s\u00eb saj ndihm\u00ebse.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Lart\u00ebsimi si vler\u00eb i momenteve \u201cjoprodhuese\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zgjatim jete q\u00eb propozohet nga gruaja.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Kush e ka pushtetin pohon: \u201cDashuria p\u00ebr nj\u00eb qenie inferiore \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e erotizmit\u201d. Ruajtja e status quo-s\u00eb at\u00ebher\u00eb qenka nj\u00eb akt dashurie.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Le t\u00eb p\u00ebrqafojm\u00eb lirin\u00eb seksuale n\u00eb t\u00eb gjitha format e saj, sepse kemi rreshtur s\u00eb konsideruari \u201cftoht\u00ebsin\u00eb seksuale\u201d si nj\u00eb alternativ\u00eb q\u00eb na nderon.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">T\u00eb vazhdojm\u00eb rregullimin e jet\u00ebs mes sekseve \u00ebsht\u00eb nevoj\u00eb e pushtetit; e vetmja zgjidhje e k\u00ebnaqshme \u00ebsht\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie e lir\u00eb.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">\u00cbsht\u00eb e drejt\u00eb e f\u00ebmij\u00ebve dhe e adoleshent\u00ebve kurioziteti dhe loj\u00ebrat seksuale.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Kemi par\u00eb p\u00ebr 4 mij\u00eb vjet: tani po shohim m\u00eb qart\u00eb!<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Pas shpin\u00ebs son\u00eb q\u00ebndron apoteoza e supremacis\u00eb mashkullore. Fet\u00eb e institucionalizuara kan\u00eb qen\u00eb piedestali i tyre. Dhe koncepti i \u201cgjenis\u00eb\u201d ka krijuar iluzionin e t\u00eb pamundur\u00ebs.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Gruaja ka pasur p\u00ebrvoj\u00ebn ta shoh\u00eb t\u00eb shkat\u00ebrruar \u00e7do dit\u00eb at\u00eb q\u00eb b\u00ebnte.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">E konsiderojm\u00eb t\u00eb paplot\u00eb \u00e7do histori q\u00eb \u00ebsht\u00eb e krijuar pa pasur gjurm\u00eb.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Civilizimi na ka definuar si qenie inferiore, kisha na ka thirrur \u201cseks\u201d, psikanaliza na ka tradh\u00ebtuar, marksizmi na ka shitur te revolucioni hipotetik.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">K\u00ebrkojm\u00eb referenca t\u00eb mendimit filozofik mij\u00ebvje\u00e7ar q\u00eb ka teorizuar inferioritetin e gruas.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">P\u00ebr posht\u00ebrimin q\u00eb na ka sjell\u00eb bota patriarkale cil\u00ebsojm\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs sistematik\u00ebt e mendimit: ata kan\u00eb mbajtur parimin e gruas sikur t\u00eb ishte nj\u00eb shtojc\u00eb p\u00ebr riprodhimin e njer\u00ebzimit, lidhja me hyjnoren apo pjes\u00eb e bot\u00ebs s\u00eb kafsh\u00ebve; sfer\u00eb private dhe m\u00ebshir\u00eb. Kan\u00eb justifikuar n\u00eb metafizik\u00eb at\u00eb q\u00eb ishte e padrejt\u00eb dhe mizore n\u00eb jet\u00ebn e gruas.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Le t\u00eb p\u00ebshtyjm\u00eb mbi Hegelin.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Dialektika mjesht\u00ebr-skllav \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rregullim mes nj\u00eb kolektivi burrash: ajo nuk parashikon \u00e7lirimin e gruas, t\u00eb shtypur\u00ebn e madhe t\u00eb civilizimit patriarkal.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Lufta e klasave, si teori revolucionare e zhvilluar nga dialektika e mjesht\u00ebr-skllavit, po nj\u00ebsoj e p\u00ebrjashton gruan. Ne e riv\u00ebm\u00eb n\u00eb diskutim socializmin dhe diktatur\u00ebn e proletariatit.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Duke mos u ndjer\u00eb t\u00eb sh\u00ebmb\u00ebllyera n\u00eb kultur\u00ebn mashkullore, gruaja ia heq iluzionin e universalitetit.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Burri gjithmon\u00eb ka folur n\u00eb em\u00ebr t\u00eb njer\u00ebzimit, por gjysma e popullsis\u00eb tok\u00ebsore e akuzon q\u00eb ka \u201csublimuar nj\u00eb gjymtim\u201d.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Forca e burrit \u00ebsht\u00eb identifikimi i tij me kultur\u00ebn, e jona \u00ebsht\u00eb refuzimi i saj.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Pas k\u00ebtij akti t\u00eb vet\u00ebdijes, burri do t\u00eb shquhet nga gruaja dhe do i duhet t\u00eb d\u00ebgjoj\u00eb nga ajo gjith\u00e7ka q\u00eb ka lidhje me t\u00eb.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Nuk do t\u00eb jet\u00eb fundi i bot\u00ebs, n\u00ebse burri nuk do t\u00eb ket\u00eb m\u00eb ekuilibrin psikologjik t\u00eb bazuar mbi n\u00ebnshtrimin ton\u00eb.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Realitetit p\u00ebrv\u00eblues t\u00eb nj\u00eb universi q\u00eb s\u2019i ka zbuluar kurr\u00eb sekretet e tij, ne i heqim shum\u00eb nga t\u00eb drejtat q\u00eb u jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb mllefeve t\u00eb kultur\u00ebs; Duam t\u00eb jemi n\u00eb lart\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb universi pa p\u00ebrgjigje.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Ne k\u00ebrkojm\u00eb autenticitetin e aktit t\u00eb revolt\u00ebs dhe nuk do ta sakrifikojm\u00eb as n\u00eb organizim e as n\u00eb proselitiz\u00ebm.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Do t\u00eb komunikojm\u00eb vet\u00ebm me grat\u00eb.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><em>Revolta Fem\u00ebrore, Rom\u00eb, korrik 1970<\/em><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong>\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebrkthim nga redaksia e Nyjes | 15.03.2019 | nyje.al\u00a0 Pun\u00ebtore t\u00eb fasonerive tek presin t\u00eb marrin rrog\u00ebn. Kam\u00ebz 2017 Manifesti i Revolt\u00ebs Fem\u00ebrore \u00ebsht\u00eb shk\u00ebputur nga p\u00ebrmbledhja e shkrimeve t\u00eb nj\u00ebr\u00ebs prej mendimtareve m\u00eb t\u00eb njohura e m\u00eb t\u00eb dashura italiane Carla Lonzi, nga vepra me titullin \u201cLe t\u00eb p\u00ebshtyjm\u00eb mbi Hegel dhe shkrime t\u00eb tjera\u201d, e viteve 1970-1972. \u00a0N\u00eb parath\u00ebnien q\u00eb vet\u00eb Lonzi i b\u00ebn shkrimeve t\u00eb saj dhe atyre q\u00eb kan\u00eb nj\u00eb karakter m\u00eb kolektiv, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Manifesti, shtron se rreziku q\u00eb u kanoset k\u00ebtyre shkrimeve \u00ebsht\u00eb se do t\u00eb merren si tekste fikse teorike, nd\u00ebrsa p\u00ebr t\u00eb kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb form\u00ebn fillestare sesi me dal\u00eb n\u00eb pah dhe zbuluar dhe me e gjet\u00eb nj\u00eb shteg -cilido qoft\u00eb ai- p\u00ebr t\u00eb shprehur sesi kultura mashkullore n\u00eb \u00e7do nivel t\u00eb sajin ia ka dal\u00eb t\u00eb teorizoj\u00eb inferioritetin e gruas, e rrjedhimisht e ka b\u00ebr\u00eb at\u00eb t\u00eb duket aq t\u00eb natyrsh\u00ebm duke e normalizuar at\u00eb. P\u00ebr grat\u00eb e kolektivit autore t\u00eb Manifestit, procesi i shkrimit t\u00eb tij ka qen\u00eb sinonim me vet\u00eb \u00e7lirimin vazhdon Lonzi. Tekstet q\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebtij publikimi kan\u00eb qen\u00eb p\u00ebr Lonzin n\u00eb vetevete edhe si premis\u00eb edhe si profeci e asaj q\u00eb do t\u00eb kishte vazhduar si angazhim primar n\u00eb jet\u00ebn e saj. Ajo \u00e7ka i b\u00ebn p\u00ebrshtypje p\u00ebrkthyeseve t\u00eb k\u00ebtij teksti \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnimi n\u00eb form\u00ebn e nj\u00eb footnote t\u00eb vet\u00eb autores, teksa pohon si m\u00eb posht\u00eb: \u201cDisa sh\u00ebnime t\u00eb \u2018nd\u00ebrgjegjes\u2019 jan\u00eb b\u00ebr\u00eb nga grupet e Revolt\u00ebs Fem\u00ebrore dhe prandaj jan\u00eb firmosur dhe jan\u00eb me autor\u00ebsi kolektive. Nd\u00ebrsa n\u00eb emrin tim mbetet elaborimi i temave n\u00eb tekstet m\u00eb t\u00eb gjera. Tani ajo faz\u00eb ka p\u00ebrfunduar: vet\u00eb nd\u00ebrgjegjja e v\u00ebrtet\u00eb m\u00eb ka drejtuar tek nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb shprehuri ngusht\u00ebsisht personale.\u201d Faz\u00eb kalimi q\u00eb rezonon me p\u00ebrvoja t\u00eb ngjashme t\u00eb rezistencave feministe n\u00eb vende e koh\u00eb t\u00eb tjera. Ky tekst i \u00ebsht\u00eb n\u00ebnshtruar redaktimit p\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit n\u00eb muajin korrik 2024. MANIFESTI I REVOLT\u00cbS FEM\u00cbRORE\u201cA do t\u00eb jen\u00eb grat\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb ndara prej nj\u00ebra-tjetr\u00ebs? A s\u2019do t\u00eb arrijn\u00eb kurr\u00eb t\u00eb krijojn\u00eb nj\u00eb trup t\u00eb vet\u00ebm? (Olympe de Gouges, 1971)Gruaja nuk duhet definuar n\u00eb raport me burrin. N\u00eb k\u00ebt\u00eb vet\u00ebdije themelohet sa lufta po aq edhe liria jon\u00eb. Burri nuk \u00ebsht\u00eb modeli t\u00eb cilit duhet t\u2019i p\u00ebrshtasim procesin e zbulimit t\u00eb vetes q\u00eb gruaja b\u00ebn. Gruaja \u00ebsht\u00eb tjetri p\u00ebrball\u00eb burrit. Burri \u00ebsht\u00eb tjetri p\u00ebrball\u00eb gruas. Barazia \u00ebsht\u00eb tentativ\u00eb ideologjike p\u00ebr ta n\u00ebnshtruar gruan n\u00eb nivele edhe m\u00eb t\u00eb larta. Identifikimi i gruas me burrin do t\u00eb thot\u00eb mbyllje e shtegut t\u00eb fund\u00ebm t\u00eb \u00e7lirimit. \u00c7lirim p\u00ebr gruan nuk do t\u00eb thot\u00eb pranim i t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs jet\u00eb q\u00eb b\u00ebn burri se ndryshe \u00ebsht\u00eb e pamundur, por me shpreh\u00eb\u00a0 kuptimin e saj t\u00eb ekzistenc\u00ebs. Gruaja si subjekt nuk e refuzon burrin si subjekt, por e refuzon si rol absolut. N\u00eb jet\u00ebn shoq\u00ebrore e refuzon si rol autoritar. Deri tani miti i p\u00ebrplot\u00ebsimit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur nga burri p\u00ebr t\u00eb justifikuar pushtetin e tij. Grat\u00eb m\u00ebsohen q\u00eb n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri p\u00ebr t\u2019u bindur; p\u00ebr t\u00eb mos marr\u00eb vendime dhe p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb plot\u00ebsisht t\u00eb varura nga persona \u201ct\u00eb aft\u00eb\u201d dhe \u201ct\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm\u201d si: babai, burri, v\u00ebllai. Imazhi fem\u00ebror me t\u00eb cilin burri ka interpretuar gruan ka qen\u00eb nj\u00eb shpikje. Virgj\u00ebria, dlir\u00ebsia, besnik\u00ebria, nuk jan\u00eb virtyte; por nyje p\u00ebr t\u00eb krijuar dhe mbajtur familjen. Nderi \u00ebsht\u00eb kodifikimi represiv i rradh\u00ebs. N\u00eb martes\u00eb gruaja, e privuar nga emri i saj, e humbet identitetin duke qen\u00eb personifikimi i kalimit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb pron\u00ebs mes babait t\u00eb saj dhe burrit. Kush lind, nuk e ka mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u2019u dh\u00ebn\u00eb f\u00ebmij\u00ebve emrin e vet: e drejta e gruas ka qen\u00eb mund\u00ebsi e t\u00eb tjer\u00ebve, q\u00eb m\u00eb pas \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb privilegj. Na detyrojn\u00eb t\u00eb m\u00ebtojm\u00eb d\u00ebshmin\u00eb e nj\u00eb fakti natyror. Njohim tek martesa institucionin q\u00eb ka n\u00ebnshtruar gruan ndaj fatit mashkullor. Jemi kund\u00ebr martes\u00ebs. Divorci \u00ebsht\u00eb shartim martesash, nga i cili ky institucion del edhe m\u00eb shum\u00eb i p\u00ebrforcuar. P\u00ebr\u00e7imi i jet\u00ebs, respekti, dhe kuptimi i saj jan\u00eb eksperienca t\u00eb forta t\u00eb gruas dhe vlera q\u00eb ajo k\u00ebrkon t\u2019i ket\u00eb. Elementi i par\u00eb i mllefit t\u00eb gruas ndaj shoq\u00ebris\u00eb q\u00ebndron n\u00eb faktin se \u00ebsht\u00eb e detyruar ta p\u00ebrballoj\u00eb m\u00ebm\u00ebsin\u00eb si ultimatum. Denoncojm\u00eb denatyrimin \u00a0e m\u00ebm\u00ebsis\u00eb q\u00eb paguhet me koston e p\u00ebrjashtimit. Mohimi i s\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr t\u00eb abortuar hyn n\u00eb veton globale q\u00eb i b\u00ebhet autonomis\u00eb s\u00eb gruas. Nuk duam ta mendojm\u00eb m\u00ebm\u00ebsin\u00eb p\u00ebr gjith\u00eb jet\u00ebn dhe t\u00eb vazhdojm\u00eb t\u00eb jemi instrumente t\u00eb pavet\u00ebdijshme t\u00eb fuqis\u00eb patriarkale. Gruaja \u00ebsht\u00eb e lodhur duke rritur nj\u00eb djal\u00eb q\u00eb do t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb partner i dhunsh\u00ebm. N\u00eb p\u00ebrballjet e saj, gruaja \u00e7liron edhe f\u00ebmij\u00ebn dhe f\u00ebmija \u00ebsht\u00eb njer\u00ebzimi. N\u00eb t\u00eb gjitha format e bashk\u00ebjetes\u00ebs, t\u00eb ushqyerit, pastrimi dhe p\u00ebrkujdesja n\u00eb \u00e7do moment t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme duhet t\u00eb jen\u00eb gjeste reciproke. Njohim karakterin mistifikues t\u00eb t\u00eb gjitha ideologjive, sepse n\u00ebp\u00ebrmjet formave t\u00eb arsyetuara t\u00eb pushtetit (teologjik, moral, filozofik, politik), kan\u00eb detyruar njer\u00ebzimin t\u2019i n\u00ebnshtrohen nj\u00eb kusht\u00ebzimi joautentik dhe shtyp\u00ebs. Pas \u00e7do ideologjie ne shquajm\u00eb hierarkin\u00eb e sekseve. Nuk duam m\u00eb asnj\u00eb ekran nd\u00ebrmjet\u00ebsues mes nesh dhe bot\u00ebs. Feminizmi ka qen\u00eb momenti i par\u00eb politik i kritik\u00ebs historike t\u00eb familjes dhe shoq\u00ebris\u00eb. Unifikojm\u00eb situatat dhe episodet e p\u00ebrvoj\u00ebs historike feministe: n\u00eb to gruaja \u00ebsht\u00eb manifestuar si ajo q\u00eb ka nd\u00ebrprer\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb monologun e civilizimit patriarkal. Ne identifikojm\u00eb n\u00eb pun\u00ebt sht\u00ebpiake t\u00eb pashp\u00ebrblyera mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb i krijon kapitalizmit, privatit dhe shtetit p\u00ebr t\u00eb mbetur gjall\u00eb. A do t\u00eb lejojm\u00eb at\u00eb q\u00eb vazhdimisht p\u00ebrs\u00ebritet n\u00eb fund t\u00eb \u00e7do revolucioni popullor ku gruaja, q\u00eb ka luftuar bashk\u00eb me t\u00eb tjer\u00eb, t\u00eb gjendet e l\u00ebn\u00eb m\u00ebnjan\u00eb me t\u00eb gjitha problemet e saj? Urrejm\u00eb mekanizmat e konkurrenc\u00ebs dhe shantazhit q\u00eb ushtrohen n\u00eb bot\u00ebn e hegjemonis\u00eb s\u00eb efi\u00e7ienc\u00ebs. Ne duam q\u00eb aft\u00ebsit\u00eb tona pun\u00ebtore t\u2019i v\u00ebm\u00eb n\u00eb dispozicion t\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebrie imune. Lufta ka q\u00ebn\u00eb gjithmon\u00eb aktivitet specifik i mashkullit dhe modeli tipik i sjelljes burr\u00ebrore. Barazia e shp\u00ebrndarjes \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e drejt\u00eb e jona, por shtypja jon\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr gj\u00eb. A na mjafton barazia n\u00eb rroga kur kemi mbi shpin\u00eb shum\u00eb or\u00eb t\u00eb tjera me pun\u00eb sht\u00ebpiake? Rishikojm\u00eb kontributet krijuese<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":4605,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"episode_type":"","audio_file":"","podmotor_file_id":"","podmotor_episode_id":"","cover_image":"","cover_image_id":"","duration":"","filesize":"","filesize_raw":"","date_recorded":"","explicit":"","block":"","ocean_post_layout":"right-sidebar","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"ocs-kulture-category-post-sidebar","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"enable","ocean_disable_heading":"on","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[5,829],"tags":[],"class_list":["post-2046","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture","category-perkthime","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2046"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2046\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24819,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2046\/revisions\/24819"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}