{"id":13461,"date":"2022-04-26T11:16:33","date_gmt":"2022-04-26T09:16:33","guid":{"rendered":"https:\/\/nyje.al\/?p=13461"},"modified":"2024-09-26T15:18:25","modified_gmt":"2024-09-26T13:18:25","slug":"e-drejta-pronesore-e-gruas-rasti-i-kamzes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nyje.al\/sq\/e-drejta-pronesore-e-gruas-rasti-i-kamzes\/","title":{"rendered":"E drejta pron\u00ebsore e gruas, rasti i Kamz\u00ebs"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"13461\" class=\"elementor elementor-13461\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4ff16468 e-flex e-con-boxed wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no e-con e-parent\" data-id=\"4ff16468\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7230ae71 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"7230ae71\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><strong><span style=\"color: #800000\">Aurora Leka | 26.04.2022 | nyje.al<\/span><\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><span style=\"font-weight: 400\">N\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn ton\u00eb, shumica e rr\u00ebfimeve t\u00eb banor\u00ebve t\u00eb Kamz\u00ebs mbi ardhjen e tyre nisin me nd\u00ebrtimin e sht\u00ebpis\u00eb. N\u00eb kultur\u00ebn ton\u00eb, sht\u00ebpia ende p\u00ebrb\u00ebn asetin kryesor pasuror m\u00eb t\u00eb cilin lidhet mir\u00ebqenia dhe siguria e nj\u00eb individi, ndoshta dhe aseti kryesor q\u00eb lihet n\u00eb trash\u00ebgim. Gjat\u00eb takimeve q\u00eb kam mundur t\u00eb ndjek n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Laboratorit t\u00eb Antropologjis\u00eb Urbane \u00ebsht\u00eb cekur gjat\u00eb \u00e7\u00ebshtja e trash\u00ebgimis\u00eb dhe e drejta e barabart\u00eb q\u00eb g\u00ebzojn\u00eb vajzat e sht\u00ebpis\u00eb p\u00ebr t\u00eb trash\u00ebguar, nd\u00ebrkohe q\u00ebndrimet e t\u00eb intervistuarve kan\u00eb q\u00ebn\u00eb t\u00eb prera \u201c\u2026<\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">sipas kanunit, vajza nuk ka pjes\u00eb k\u00ebtu\u201d<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">. Nisur nga kjo dhe p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebs dy-vje\u00e7are profesionale n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb kam vendosur t\u00eb marr n\u00eb shqyrtim k\u00ebt\u00eb tem\u00eb si p\u00ebrgjigje ndaj asaj \u00e7ka ka ndodh\u00eb faktikisht me pasurin\u00eb objekt trash\u00ebgimi p\u00ebrkundrejt rr\u00ebfimeve nga banor\u00eb t\u00eb Kamz\u00ebs.<br \/><\/span><\/span><br \/><span style=\"font-weight: 400;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Analiza ime (p\u00ebr aq sa mundem) do t\u00eb synoj\u00eb t\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb panoram\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb se si \u00ebsht\u00eb e rregulluar kjo fush\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, si tradita patriarkale ka ndikuar n\u00eb shtremb\u00ebrimin e k\u00ebtyre rregullave, por edhe n\u00eb sjelljen e organeve shtet\u00ebrore e publike t\u00eb cilat kan\u00eb detyrimin e zbatimit t\u00eb kuadrit ligjor shqiptar i cili faktikisht \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur t\u00eb garantoj\u00eb t\u00eb drejtat e grave dhe vajzave n\u00eb familje (trash\u00ebgimi dhe bashk\u00ebpron\u00ebsi martesore).<br \/><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><span style=\"font-weight: 400\">N\u00eb k\u00ebto 30 vite tranzicion, me procesin e legalizimit,\u00a0 me pajisjen me dokumentacion t\u00eb rregullt t\u00eb k\u00ebtyre pasurive, pra formalizimi i k\u00ebsaj marr\u00ebdh\u00ebnie juridike ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb edhe trash\u00ebgimia t\u00eb mos jet\u00eb vec nj\u00eb fjal\u00eb goje, por t\u2019i n\u00ebnshtrohet procedurave komplekse, afateve t\u00eb caktuara, por edhe kufizimeve t\u00eb qarta. Kodi Civil i Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebrise ndon\u00ebse daton q\u00eb nga viti 1994 nuk ka mundur ende t\u00eb zbeh\u00eb ndikimin e rregullave kanunore. Institucionet e dobta ligjzbatuese, t\u00eb cilat po ashtu reflektojne k\u00ebt\u00eb tradit\u00eb patriarkale, kan\u00eb leht\u00ebsuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshm\u00eb shpesh her\u00eb p\u00ebrjashtimin e grave dhe vajzave nga trash\u00ebgimia, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb mekanizmi, ose hap\u00ebsire ligjore q\u00eb \u00ebsht\u00eb \u201c<\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">heqja dor\u00eb<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">\u201d nga trash\u00ebgimia. Pra, n\u00eb shumic\u00ebn e rasteve jan\u00eb grat\u00eb dhe vajzat q\u00eb heqin dor\u00eb nga pasuria. Megjith\u00ebse heqja dor\u00eb n\u00eb em\u00ebr dashuris\u00eb, respektit, ndihm\u00ebs p\u00ebr v\u00ebllain mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb kuptueshme pasi hera-her\u00ebs nuk ka shum\u00eb p\u00ebr t\u2019u ndar\u00eb, nuk ka p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb gjetur rrug\u00ebn e duhur ligjore pa d\u00ebmtuar p\u00ebrfundimisht pozit\u00ebn e trash\u00ebgimtares.<br \/><\/span><\/span><br \/><span style=\"color: #800000;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><b>Shkurt mbi parashikimet ligjore.<\/b><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><i><span style=\"font-weight: 400\">Trash\u00ebgimia \u00ebsht\u00eb kalimi me ligj ose me testament i pasuris\u00eb (trash\u00ebgimit) t\u00eb personit t\u00eb vdekur, nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb personave (trash\u00ebgimtar\u00eb), sipas rregullave t\u00eb caktuara n\u00eb Kodin Civil. Trash\u00ebgimia me ligj zbatohet kur trash\u00ebgiml\u00ebn\u00ebsi nuk ka b\u00ebr\u00eb testament, ose ka b\u00ebr\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb tij, ose kur testamenti \u00ebsht\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht ose pjes\u00ebrisht i pavlefsh\u00ebm. Trash\u00ebgimia \u00e7elet kur vdes trash\u00ebgiml\u00ebn\u00ebsi<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">. Pra me vdekjen e trash\u00ebgiml\u00ebn\u00ebsit (n\u00ebse ai nuk ka l\u00ebn\u00eb testament) pasuria kalon te trash\u00ebgimtar\u00ebt sipas rradh\u00ebs q\u00eb njeh ligji. Paraqitja e trash\u00ebgimtar\u00ebve pran\u00eb noterit vet\u00ebm sa formalizon k\u00ebt\u00eb gjendje t\u00eb re juridike. Dhe ligji i njeh si t\u00eb barabart\u00eb t\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt si tash\u00ebgimtar\u00eb.<br \/><\/span><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><i><span style=\"font-weight: 400\">N\u00eb rradh\u00eb t\u00eb par\u00eb thirren n\u00eb trash\u00ebgim f\u00ebmij\u00ebt dhe bashk\u00ebshorti i aft\u00eb ose i paaft\u00eb p\u00ebr pun\u00eb, duke trash\u00ebguar secili n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb barabarta. Kur nj\u00eb nga f\u00ebmij\u00ebt ka vdekur para trash\u00ebgiml\u00ebn\u00ebsit, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb i padenj\u00eb p\u00ebr t\u00eb trash\u00ebguar, ka hequr dor\u00eb nga trash\u00ebgimi, ose \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrjashtuar nga trash\u00ebgimi, n\u00eb vend t\u00eb tij hyjn\u00eb me z\u00ebvend\u00ebsim f\u00ebmij\u00ebt e tij dhe kur p\u00ebr shkaqet e sip\u00ebrme nuk mund t\u00eb jen\u00eb trash\u00ebgimtar\u00eb, vijn\u00eb n\u00eb trash\u00ebgim t\u00eb paslindurit e tyre pa kufizim. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, pjesa e prindit q\u00eb nuk trash\u00ebgon, ndahet nd\u00ebrmjet t\u00eb paslindurve n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb barabarta.<\/span><\/i><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><i><span style=\"font-weight: 400\">Heqja dor\u00eb nga trash\u00ebgimia duhet t\u00eb b\u00ebhet me deklarat\u00eb t\u00eb shkruar, q\u00eb regjistrohet te noteri i nj\u00ebsis\u00eb vendore ku \u00ebsht\u00eb \u00e7elur trash\u00ebgimia, ose me deklarat\u00eb noteriale t\u00eb redaktuar nga noteri. Heqja dor\u00eb nga trash\u00ebgimi mund t\u00eb b\u00ebhet brenda 3 muajve nga \u00e7elja e trash\u00ebgimis\u00eb<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> (kupto vdekjen e trash\u00ebgiml\u00ebn\u00ebsit) <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">dhe kur trash\u00ebgimtari \u00ebsht\u00eb jasht\u00eb shtetit, jo m\u00eb von\u00eb se 6 muaj. Trash\u00ebgimtari q\u00eb ka deklaruar rregullisht heqjen dor\u00eb ose jo nga trash\u00ebgimi, nuk mund ta shfuqizoj\u00eb m\u00eb pas k\u00ebt\u00eb deklarim. Heqja dor\u00eb nga trash\u00ebgimi, e b\u00ebr\u00eb para \u00e7eljes s\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb, ose kur b\u00ebhet me kusht, me afat, ose p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb trash\u00ebgimit, apo n\u00eb dobi t\u00eb nj\u00ebrit nga trash\u00ebgimtar\u00ebt e tjer\u00eb, \u00ebsht\u00eb e pavlefshme.<br \/><\/span><\/i><\/span><br \/><span style=\"color: #800000;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><b>\u00c7far\u00eb ndodh v\u00ebrtet?<\/b><\/span><br \/><span style=\"font-weight: 400;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Q\u00eb nga viti 2013 pro\u00e7esi i l\u00ebshimit t\u00eb d\u00ebshmis\u00eb s\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb nuk realizohet m\u00eb nga gjykatat, por nga noteri, t\u00eb cilit i \u00ebsht\u00eb besuar ky pro\u00e7es, me q\u00ebllim leht\u00ebsimin e pro\u00e7edurave, rritjen e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb sh\u00ebrbimit p\u00ebr qytetar\u00ebt dhe leht\u00ebsimin e pun\u00ebs s\u00eb gjykatave. Nj\u00eb individ pal\u00eb e interesuar, q\u00eb n\u00eb shumic\u00ebn e rasteve \u00ebsht\u00eb nj\u00ebri nga f\u00ebmij\u00ebt e t\u00eb ndjerit paraqitet pran\u00eb noterit n\u00eb qytetin ku ka vendbanimin e fundit i ndjeri dhe k\u00ebrkon l\u00ebshimin e d\u00ebshmis\u00eb s\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb. Noteri administron dokumenta q\u00eb v\u00ebrtetojn\u00eb gjendjen civile t\u00eb t\u00eb ndjerit dhe l\u00ebshon d\u00ebshimin\u00eb.<br \/><\/span><br \/><span style=\"font-weight: 400;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Nj\u00eb noter n\u00eb Kam\u00ebz mbulon sh\u00ebrbime p\u00ebr af\u00ebrsisht 20 000 banor\u00eb. Numri i hartimit dhe depozitimit t\u00eb testamenteve ka ardhur n\u00eb rritje. N\u00eb nj\u00eb nga zyrat noteriale n\u00eb Kam\u00ebz jan\u00eb hartuar 10 testamente p\u00ebr vitin 2019, dhe 9 testamente p\u00ebr vitin 2020. Mes tyre ka m\u00eb shum\u00eb raste q\u00eb pasuria u lihet djemve, por ka edhe raste t\u00eb hartimit t\u00eb testamentit me q\u00ebllim ndarjen sa m\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb pasuris\u00eb mes f\u00ebmijev\u00eb djem dhe vajza. Megjithat\u00eb, kjo statistik\u00eb na tregon p\u00ebr trendin n\u00eb rritje t\u00eb hartimit t\u00eb testamentit, por nuk duhet t\u00eb harrojm\u00eb q\u00eb k\u00ebto testamente nuk jan\u00eb \u00e7el\u00eb ende (nuk kan\u00eb marr\u00eb fuqi), ato thjesht jan\u00eb hartuar e depozituar pran\u00eb noterit. Nd\u00ebrkoh\u00eb n\u00eb 90% t\u00eb rasteve n\u00eb Kam\u00ebz, trash\u00ebgimia i n\u00ebnshtrohet rregullave t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb me ligj dhe numri i \u00e7eljeve t\u00eb testamenteve \u00ebsht\u00eb ende i pap\u00ebrfillsh\u00ebm (1 n\u00eb vit).<br \/><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><span style=\"font-weight: 400\">At\u00ebher\u00eb, n\u00eb k\u00ebto raste noteri i th\u00ebrret si trash\u00ebgimtar\u00eb n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb barabarta, bashk\u00ebshorten dhe f\u00ebmij\u00ebt (djem apo vajza qofshin). N\u00eb 90% t\u00eb rasteve vajzat, grat\u00eb, paraqiten t\u00eb shoq\u00ebruara nga v\u00ebllez\u00ebrit e tyre p\u00ebr hartimin e nj\u00eb deklarate p\u00ebr heqjen dor\u00eb nga trash\u00ebgimia, duke mos patur asnj\u00eb pretendim mbi pasurin\u00eb e babait. Kjo ndodh her\u00eb duke reflektuar qartazi normat e kanunit dhe her\u00eb p\u00ebr hir t\u00eb sheshimit t\u00eb konflikteve me v\u00ebllez\u00ebrit. Nd\u00ebrsa kur trash\u00ebgimtar\u00ebt burra njoftohen me k\u00ebto rregulla thon\u00eb shpesh: \u201c<\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">po motra ka shku te burri<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">\u201d, \u201c<\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">motra e ka pasurin\u00eb te burri<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">\u201d, \u201cs<\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">\u2019ka pun\u00eb motra te shpia ime<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">\u201d.<br \/><\/span><\/span><br \/><span style=\"font-weight: 400;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Edhe pse shpesh her\u00eb vullneti i pal\u00ebs \u00ebsht\u00eb p\u00ebr heqjen dor\u00eb nga pron\u00ebsia p\u00ebr pjes\u00ebn takuese n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb q\u00eb banon v\u00ebllai, mjeti ligjor i p\u00ebrdorur sipas pik\u00ebpamjes sime \u00ebsht\u00eb i gabuar dhe madje mund t\u00eb b\u00ebhet edhe objekt kund\u00ebrshtimi n\u00eb gjykata duke rritur rastet e konflikteve n\u00eb t\u00eb ardhmen.<br \/><\/span><br \/><span style=\"font-weight: 400;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Pse ndodh kjo?<\/span><br \/><span style=\"font-weight: 400;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">1.Ka raste kur vajza heq dor\u00eb nga pasuria dhe ia kalon nj\u00ebrit v\u00eblla, ose vell\u00ebz\u00ebrve. Ligj\u00ebrisht, heqja dor\u00eb nuk mund t\u00eb b\u00ebhet n\u00eb favor t\u00eb dikujt, pasi me k\u00ebt\u00eb veprim pala jo vet\u00ebn q\u00eb nuk po heq dor\u00eb nga pasuria, por edhe po sillet si pronare, duke ia kaluar pasurin nj\u00eb t\u00eb treti.<\/span><\/p><ol style=\"text-align: justify\" start=\"2\"><li><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><span style=\"font-weight: 400\"> Vajza heq dor\u00eb nga pasuria dhe noteri <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">\u201charron<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">\u201d q\u00eb n\u00eb vend t\u00eb saj, hyjn\u00eb si trash\u00ebgimtar\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e saj dhe jo v\u00ebllez\u00ebrit. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Kur nj\u00eb nga f\u00ebmij\u00ebt ka vdekur para trash\u00ebgiml\u00ebn\u00ebsit, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb i padenj\u00eb p\u00ebr t\u00eb trash\u00ebguar, ka hequr dor\u00eb nga trash\u00ebgimi, ose \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrjashtuar nga trash\u00ebgimi, n\u00eb vend t\u00eb tij hyjn\u00eb me z\u00ebvend\u00ebsim f\u00ebmij\u00ebt e tij dhe kur p\u00ebr shkaqet e sip\u00ebrme nuk mund t\u00eb jen\u00eb trash\u00ebgimtar\u00eb, vijn\u00eb n\u00eb trash\u00ebgim t\u00eb paslindurit e tyre pa kufizim. <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">Pra t\u00eb gjith\u00eb ata f\u00ebmij\u00eb, n\u00ebnat e t\u00eb cil\u00ebve kan\u00eb hequr dor\u00eb nga trash\u00ebgimia dhe nuk jan\u00eb shpallur trash\u00ebgimtar\u00eb kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb padie t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb pjes\u00ebt e tyre.<\/span><\/span><\/li><\/ol><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-weight: 400;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Heqja dor\u00eb nga trash\u00ebgimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb akt i parevokuesh\u00ebm dhe b\u00ebhet p\u00ebr gjith\u00eb pasurin\u00eb takuese si trash\u00ebgmitare. Ndodh shpesh q\u00eb vlera e pasuris\u00eb t\u00eb ndryshoj\u00eb n\u00eb koh\u00eb, ndaj do t\u00eb ishte m\u00eb efektive q\u00eb kur q\u00ebllimi \u00ebsht\u00eb dhurimi i nj\u00eb pjese t\u00eb pasuris\u00eb, t\u00eb p\u00ebrdoren mekanizma t\u00eb tjer\u00eb, si kontrata e dhurimit.<br \/><\/span><br \/><span style=\"color: #800000;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><b>As te baba, as te burri\u2026<\/b><\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\"><span style=\"font-weight: 400\">Situata nuk paraqitet fort e mir\u00eb as p\u00ebr gruan bashk\u00ebshorte, apo bashk\u00ebshorte t\u00eb trash\u00ebgiml\u00ebn\u00ebsit. Nj\u00eb \u00e7ift n\u00ebn regjimin e pasurive t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta i disponon asetet pron\u00eb e tyre me t\u00eb drejta t\u00eb barabarta mes njeri-tjetrit, ndaj t\u00eb mos harrojm\u00eb q\u00eb objekt i trash\u00ebgimis\u00eb n\u00eb rastet kur nd\u00ebrron jet\u00eb bashk\u00ebshorti \u00ebsht\u00eb gjysma e pasuris\u00eb. Noteri ka detyrim ligjor q\u00eb n\u00eb d\u00ebshmi t\u00eb citoj\u00eb klauzol\u00ebn se <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">d\u00ebshmia e trash\u00ebgimis\u00eb, pavar\u00ebsisht rrethit t\u00eb trash\u00ebgimtar\u00ebve n\u00eb \u00e7astin e regjistrimit pran\u00eb institucionit p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr regjistrimin e pasurive t\u00eb paluajtshme, nuk mund t\u00eb cenoj\u00eb pjes\u00ebn e bashk\u00ebshortit t\u00eb prezumuar bashk\u00ebpronar p\u00ebr pasurit\u00eb e p\u00ebrfituara p\u00ebrgjat\u00eb martes\u00ebs.<br \/><\/span><\/i><\/span><br \/><span style=\"font-weight: 400;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Ka raste kur bashk\u00ebshortja heq dor\u00eb nga trash\u00ebgimia, nga pjesa q\u00eb i takon si trash\u00ebgimtare dhe n\u00eb momentin q\u00eb prona regjistrohet pran\u00eb Kadastr\u00ebs ajo fshihet fare si bashk\u00ebpronare e pasuris\u00eb s\u00eb paluajtshme. Krejt n\u00eb kund\u00ebrshtim me ligjin. Ajo mbetet pronare n\u00eb 1\/2-t\u00ebn pjes\u00eb, \u00e7fardo q\u00eb t\u00eb ndodh\u00eb me pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb pasuris\u00eb, pasi vetem 1\/2 pjes\u00eb e bashk\u00ebshortit t\u00eb ndjer\u00eb \u00ebsht\u00eb objekt i trash\u00ebgimis\u00eb.<br \/><\/span><br \/><span style=\"font-weight: 400;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Kjo vjen ngase gjat\u00eb gjith\u00eb k\u00ebtyre viteve ka ndodhur rrall\u00eb q\u00eb n\u00eb certifikatat e pron\u00ebsis\u00eb t\u00eb sh\u00ebnohet emri i dy bashk\u00ebshort\u00ebve p\u00ebr nj\u00eb pasuri t\u00eb v\u00ebn\u00eb p\u00ebrgjat\u00eb martes\u00ebs. Vet\u00ebm nga mesi i vitit 2019 kemi nj\u00eb urdh\u00ebr p\u00ebr pasqyrimin e emrave t\u00eb dy bashk\u00ebshort\u00ebve n\u00eb certifikat\u00ebn e pron\u00ebsis\u00eb, i cili ende nuk zbatohet si duhet. \u00cbsht\u00eb e \u00e7uditshme madje si ende zyrat e regjistrimit t\u00eb pasurive t\u00eb paluajtshme kur regjistrojn\u00eb nj\u00eb kontrat\u00eb blereje, ku bler\u00ebs \u00ebsht\u00eb burri, sh\u00ebnojn\u00eb vet\u00ebm emrin e tij n\u00eb certfikat\u00ebn e pron\u00ebs, dhe kur bler\u00ebse \u00ebsht\u00eb gruaja i sh\u00ebnojn\u00eb t\u00eb dy bashk\u00ebshort\u00ebt.<\/span><br \/><span style=\"font-weight: 400;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">Kollaj mundemi t\u00eb shohim se ndon\u00ebse kemi parashikime t\u00eb mira ligjore, kemi padrejt\u00ebsi n\u00eb ndarjen e pasuris\u00eb. Ndon\u00ebse kemi mjetet e nevojshme p\u00ebr rregullimin e k\u00ebtyre marrdh\u00ebnieve, ende s\u2019ka vullnet dhe as kultur\u00eb burokraktike p\u00ebr leht\u00ebsimin e tyre. \u00c7do procedur\u00eb sot lidhur me pasurit\u00eb e paluajtshme \u00ebsht\u00eb e pasigurt, zgjat n\u00eb koh\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb relativisht e kushtueshme p\u00ebr familjet e Kamz\u00ebs. N\u00ebse do mund t\u2019i kishim tejkaluar gjith\u00eb k\u00ebto, e drejta zakonore s\u2019do ta kishte patur shum\u00eb kollaj dominimin.\u00a0<\/span><br \/><span style=\"font-weight: 400;font-family: georgia, palatino, serif;font-size: 14pt\">***<\/span><br \/><span style=\"font-weight: 400;font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 14pt\">Ky tekst \u00ebsht\u00eb shkruar fillimisht si pjes\u00eb e prezantimeve t\u00eb gjetjeve t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb terren, gjat\u00eb zhvillimit t\u00eb Laboratorit t\u00eb Antropologjis\u00eb Urbane, n\u00eb Kam\u00ebz, si bashk\u00ebpunim mes Institutit t\u00eb Antropologjis\u00eb Kulturore dhe Studimit t\u00eb Artit dhe Grupit Ata. (1-4 Tetor, 2021)\u00a0<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aurora Leka | 26.04.2022 | nyje.al N\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn ton\u00eb, shumica e rr\u00ebfimeve t\u00eb banor\u00ebve t\u00eb Kamz\u00ebs mbi ardhjen e tyre nisin me nd\u00ebrtimin e sht\u00ebpis\u00eb. N\u00eb kultur\u00ebn ton\u00eb, sht\u00ebpia ende p\u00ebrb\u00ebn asetin kryesor pasuror m\u00eb t\u00eb cilin lidhet mir\u00ebqenia dhe siguria e nj\u00eb individi, ndoshta dhe aseti kryesor q\u00eb lihet n\u00eb trash\u00ebgim. Gjat\u00eb takimeve q\u00eb kam mundur t\u00eb ndjek n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Laboratorit t\u00eb Antropologjis\u00eb Urbane \u00ebsht\u00eb cekur gjat\u00eb \u00e7\u00ebshtja e trash\u00ebgimis\u00eb dhe e drejta e barabart\u00eb q\u00eb g\u00ebzojn\u00eb vajzat e sht\u00ebpis\u00eb p\u00ebr t\u00eb trash\u00ebguar, nd\u00ebrkohe q\u00ebndrimet e t\u00eb intervistuarve kan\u00eb q\u00ebn\u00eb t\u00eb prera \u201c\u2026sipas kanunit, vajza nuk ka pjes\u00eb k\u00ebtu\u201d. Nisur nga kjo dhe p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebs dy-vje\u00e7are profesionale n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb kam vendosur t\u00eb marr n\u00eb shqyrtim k\u00ebt\u00eb tem\u00eb si p\u00ebrgjigje ndaj asaj \u00e7ka ka ndodh\u00eb faktikisht me pasurin\u00eb objekt trash\u00ebgimi p\u00ebrkundrejt rr\u00ebfimeve nga banor\u00eb t\u00eb Kamz\u00ebs. Analiza ime (p\u00ebr aq sa mundem) do t\u00eb synoj\u00eb t\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb panoram\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb se si \u00ebsht\u00eb e rregulluar kjo fush\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, si tradita patriarkale ka ndikuar n\u00eb shtremb\u00ebrimin e k\u00ebtyre rregullave, por edhe n\u00eb sjelljen e organeve shtet\u00ebrore e publike t\u00eb cilat kan\u00eb detyrimin e zbatimit t\u00eb kuadrit ligjor shqiptar i cili faktikisht \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur t\u00eb garantoj\u00eb t\u00eb drejtat e grave dhe vajzave n\u00eb familje (trash\u00ebgimi dhe bashk\u00ebpron\u00ebsi martesore). N\u00eb k\u00ebto 30 vite tranzicion, me procesin e legalizimit,\u00a0 me pajisjen me dokumentacion t\u00eb rregullt t\u00eb k\u00ebtyre pasurive, pra formalizimi i k\u00ebsaj marr\u00ebdh\u00ebnie juridike ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb edhe trash\u00ebgimia t\u00eb mos jet\u00eb vec nj\u00eb fjal\u00eb goje, por t\u2019i n\u00ebnshtrohet procedurave komplekse, afateve t\u00eb caktuara, por edhe kufizimeve t\u00eb qarta. Kodi Civil i Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebrise ndon\u00ebse daton q\u00eb nga viti 1994 nuk ka mundur ende t\u00eb zbeh\u00eb ndikimin e rregullave kanunore. Institucionet e dobta ligjzbatuese, t\u00eb cilat po ashtu reflektojne k\u00ebt\u00eb tradit\u00eb patriarkale, kan\u00eb leht\u00ebsuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshm\u00eb shpesh her\u00eb p\u00ebrjashtimin e grave dhe vajzave nga trash\u00ebgimia, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb mekanizmi, ose hap\u00ebsire ligjore q\u00eb \u00ebsht\u00eb \u201cheqja dor\u00eb\u201d nga trash\u00ebgimia. Pra, n\u00eb shumic\u00ebn e rasteve jan\u00eb grat\u00eb dhe vajzat q\u00eb heqin dor\u00eb nga pasuria. Megjith\u00ebse heqja dor\u00eb n\u00eb em\u00ebr dashuris\u00eb, respektit, ndihm\u00ebs p\u00ebr v\u00ebllain mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb kuptueshme pasi hera-her\u00ebs nuk ka shum\u00eb p\u00ebr t\u2019u ndar\u00eb, nuk ka p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb gjetur rrug\u00ebn e duhur ligjore pa d\u00ebmtuar p\u00ebrfundimisht pozit\u00ebn e trash\u00ebgimtares. Shkurt mbi parashikimet ligjore.Trash\u00ebgimia \u00ebsht\u00eb kalimi me ligj ose me testament i pasuris\u00eb (trash\u00ebgimit) t\u00eb personit t\u00eb vdekur, nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb personave (trash\u00ebgimtar\u00eb), sipas rregullave t\u00eb caktuara n\u00eb Kodin Civil. Trash\u00ebgimia me ligj zbatohet kur trash\u00ebgiml\u00ebn\u00ebsi nuk ka b\u00ebr\u00eb testament, ose ka b\u00ebr\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb tij, ose kur testamenti \u00ebsht\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht ose pjes\u00ebrisht i pavlefsh\u00ebm. Trash\u00ebgimia \u00e7elet kur vdes trash\u00ebgiml\u00ebn\u00ebsi. Pra me vdekjen e trash\u00ebgiml\u00ebn\u00ebsit (n\u00ebse ai nuk ka l\u00ebn\u00eb testament) pasuria kalon te trash\u00ebgimtar\u00ebt sipas rradh\u00ebs q\u00eb njeh ligji. Paraqitja e trash\u00ebgimtar\u00ebve pran\u00eb noterit vet\u00ebm sa formalizon k\u00ebt\u00eb gjendje t\u00eb re juridike. Dhe ligji i njeh si t\u00eb barabart\u00eb t\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt si tash\u00ebgimtar\u00eb. N\u00eb rradh\u00eb t\u00eb par\u00eb thirren n\u00eb trash\u00ebgim f\u00ebmij\u00ebt dhe bashk\u00ebshorti i aft\u00eb ose i paaft\u00eb p\u00ebr pun\u00eb, duke trash\u00ebguar secili n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb barabarta. Kur nj\u00eb nga f\u00ebmij\u00ebt ka vdekur para trash\u00ebgiml\u00ebn\u00ebsit, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb i padenj\u00eb p\u00ebr t\u00eb trash\u00ebguar, ka hequr dor\u00eb nga trash\u00ebgimi, ose \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrjashtuar nga trash\u00ebgimi, n\u00eb vend t\u00eb tij hyjn\u00eb me z\u00ebvend\u00ebsim f\u00ebmij\u00ebt e tij dhe kur p\u00ebr shkaqet e sip\u00ebrme nuk mund t\u00eb jen\u00eb trash\u00ebgimtar\u00eb, vijn\u00eb n\u00eb trash\u00ebgim t\u00eb paslindurit e tyre pa kufizim. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, pjesa e prindit q\u00eb nuk trash\u00ebgon, ndahet nd\u00ebrmjet t\u00eb paslindurve n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb barabarta.Heqja dor\u00eb nga trash\u00ebgimia duhet t\u00eb b\u00ebhet me deklarat\u00eb t\u00eb shkruar, q\u00eb regjistrohet te noteri i nj\u00ebsis\u00eb vendore ku \u00ebsht\u00eb \u00e7elur trash\u00ebgimia, ose me deklarat\u00eb noteriale t\u00eb redaktuar nga noteri. Heqja dor\u00eb nga trash\u00ebgimi mund t\u00eb b\u00ebhet brenda 3 muajve nga \u00e7elja e trash\u00ebgimis\u00eb (kupto vdekjen e trash\u00ebgiml\u00ebn\u00ebsit) dhe kur trash\u00ebgimtari \u00ebsht\u00eb jasht\u00eb shtetit, jo m\u00eb von\u00eb se 6 muaj. Trash\u00ebgimtari q\u00eb ka deklaruar rregullisht heqjen dor\u00eb ose jo nga trash\u00ebgimi, nuk mund ta shfuqizoj\u00eb m\u00eb pas k\u00ebt\u00eb deklarim. Heqja dor\u00eb nga trash\u00ebgimi, e b\u00ebr\u00eb para \u00e7eljes s\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb, ose kur b\u00ebhet me kusht, me afat, ose p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb trash\u00ebgimit, apo n\u00eb dobi t\u00eb nj\u00ebrit nga trash\u00ebgimtar\u00ebt e tjer\u00eb, \u00ebsht\u00eb e pavlefshme.\u00c7far\u00eb ndodh v\u00ebrtet?Q\u00eb nga viti 2013 pro\u00e7esi i l\u00ebshimit t\u00eb d\u00ebshmis\u00eb s\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb nuk realizohet m\u00eb nga gjykatat, por nga noteri, t\u00eb cilit i \u00ebsht\u00eb besuar ky pro\u00e7es, me q\u00ebllim leht\u00ebsimin e pro\u00e7edurave, rritjen e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb sh\u00ebrbimit p\u00ebr qytetar\u00ebt dhe leht\u00ebsimin e pun\u00ebs s\u00eb gjykatave. Nj\u00eb individ pal\u00eb e interesuar, q\u00eb n\u00eb shumic\u00ebn e rasteve \u00ebsht\u00eb nj\u00ebri nga f\u00ebmij\u00ebt e t\u00eb ndjerit paraqitet pran\u00eb noterit n\u00eb qytetin ku ka vendbanimin e fundit i ndjeri dhe k\u00ebrkon l\u00ebshimin e d\u00ebshmis\u00eb s\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb. Noteri administron dokumenta q\u00eb v\u00ebrtetojn\u00eb gjendjen civile t\u00eb t\u00eb ndjerit dhe l\u00ebshon d\u00ebshimin\u00eb. Nj\u00eb noter n\u00eb Kam\u00ebz mbulon sh\u00ebrbime p\u00ebr af\u00ebrsisht 20 000 banor\u00eb. Numri i hartimit dhe depozitimit t\u00eb testamenteve ka ardhur n\u00eb rritje. N\u00eb nj\u00eb nga zyrat noteriale n\u00eb Kam\u00ebz jan\u00eb hartuar 10 testamente p\u00ebr vitin 2019, dhe 9 testamente p\u00ebr vitin 2020. Mes tyre ka m\u00eb shum\u00eb raste q\u00eb pasuria u lihet djemve, por ka edhe raste t\u00eb hartimit t\u00eb testamentit me q\u00ebllim ndarjen sa m\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb pasuris\u00eb mes f\u00ebmijev\u00eb djem dhe vajza. Megjithat\u00eb, kjo statistik\u00eb na tregon p\u00ebr trendin n\u00eb rritje t\u00eb hartimit t\u00eb testamentit, por nuk duhet t\u00eb harrojm\u00eb q\u00eb k\u00ebto testamente nuk jan\u00eb \u00e7el\u00eb ende (nuk kan\u00eb marr\u00eb fuqi), ato thjesht jan\u00eb hartuar e depozituar pran\u00eb noterit. Nd\u00ebrkoh\u00eb n\u00eb 90% t\u00eb rasteve n\u00eb Kam\u00ebz, trash\u00ebgimia i n\u00ebnshtrohet rregullave t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb me ligj dhe numri i \u00e7eljeve t\u00eb testamenteve \u00ebsht\u00eb ende i pap\u00ebrfillsh\u00ebm (1 n\u00eb vit). At\u00ebher\u00eb, n\u00eb k\u00ebto raste noteri i th\u00ebrret si trash\u00ebgimtar\u00eb n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb barabarta, bashk\u00ebshorten dhe f\u00ebmij\u00ebt (djem apo vajza qofshin). N\u00eb 90% t\u00eb rasteve vajzat, grat\u00eb, paraqiten t\u00eb shoq\u00ebruara nga v\u00ebllez\u00ebrit e tyre p\u00ebr hartimin e nj\u00eb deklarate p\u00ebr heqjen dor\u00eb nga trash\u00ebgimia, duke mos patur asnj\u00eb pretendim mbi pasurin\u00eb e babait. Kjo ndodh her\u00eb duke reflektuar qartazi normat e kanunit dhe her\u00eb p\u00ebr hir t\u00eb sheshimit t\u00eb konflikteve<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":13464,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"episode_type":"audio","audio_file":"","podmotor_file_id":"","podmotor_episode_id":"","cover_image":"","cover_image_id":"","duration":"","filesize":"","filesize_raw":"","date_recorded":"","explicit":"","block":"","ocean_post_layout":"right-sidebar","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"ocs-kryenyje-category-post-sidebar","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[32,70,99,120,138,150,180,250,251],"class_list":["post-13461","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kryenyje","tag-aurora-leka","tag-e-drejta-pronesore-e-gruas","tag-feminizem","tag-gruaja","tag-kamez","tag-kodi-civil","tag-ligj","tag-prona","tag-pronesia","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13461","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13461"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13461\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26001,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13461\/revisions\/26001"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13464"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13461"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13461"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nyje.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}